GELECEĞİN DİŞ HEKİMLERİ
Türkiyenin Diş Hekimliği Öğrencileri Tarafından Kurulmuş Web Sitesi

TOTAL PROTEZLER

Total Protezler: Merak Edilenler Ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

0

TOTAL PROTEZLER: MERAK EDİLENLER VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

 

Tam Diş Protezi Ne Demektir?

Total, bütün ya da tam diş protezi olarak adlandırılan protez türü tüm dişlerin çeşitli nedenlerle kaybedildiği durumlarda kullanılan ve hem alt hem de üst çeneye oturan hareketli protezlerdir. Genellikle çürük, travma ya da kemik erimesi gibi durumlarda dişlerin büyük bölümü kaybedilebiliyor. Bu durumda hasta için en konforlu seçenek olan tam diş protezleri devreye giriyor. Bu protezlerle de estetik ve doğal bir gülüş elde edilebilir.

Tam diş protezi kimi zaman özel yapıştırıcılar ile birlikte de kullanılabiliyor. Bu sayede hastaların şikayetleri minimum seviyeye çekilebiliyor. Aynı zamanda implant üzerine özel tutucular ile uygulanması gibi yöntemler de tercih edilebiliyor. Overdenture protezler yani halk arasındaki adıyla çıtçıtlı protezler, alternatif bir seçenek olabiliyor.

Tam diş protezleri ömür boyu kullanılabileceği gibi çeşitli dönemlerde yenilenmesi de gerekebilir. Özellikle hastanın kilo vermesi ya da kemik erimesi yaşaması gibi durumlarda daha önce hazırlanan protezler bol geliyor ve yeniden ölçü alınarak yeni bir protez hazırlanması gerekebiliyor.

 

 

 

 

 

 

 

Total protezlerde estetik görünüm sağlamak mümkün müdür?

Total protezlerde dudak ve yanak dolgunluğu protez ile sağlanarak yüzün daha genç bir görünüm alması sağlanabilir. Ayrıca tüm dişler estetik kurallara uygun olarak dizilerek güzel bir gülüş sağlanması da mümkün olmaktadır.

Total protezleri kullanırken ne tür sorunlar yaşayabiliriz?

Tam diş protezler dokuda destek almaları sebebiyle hareketlidir. Özellikle alt damağın üst damağa göre daha az hacme sahip olması, alt çenede dilin bulunması alt protezi üst proteze göre daha çok hareket eder hale getirmektedir. Hastaların genel şikâyeti; üst damağım tutuyor ancak yemek yerken, konuşurken alt damağım oynuyor şeklindedir. Bu harekete bağlı olarak da sık sık vuruklar oluşmaktadır.

Total protezlerin sabit durmalarını sağlayacak bir yöntem var mıdır?

Total protezleri özel yapıştırıcılar ile yapıştırılması bazı durumlarda şikayetleri azaltsa da bu sorunu ortadan kaldırmanın en iyi yöntemi implant üstüne özel tutucular ile uygulanan, halk arasında çıtçıtlı protez olarak tanımlanan overdenture protezlerin yapımıdır.

Overdenture protez yapımı için kaç implant gerekmektedir?

Mevcut kemik miktarına göre karar verilmektedir. Çoğunlukla 2-4 implant kullanılmaktadır. Hem implant hem dokudan destek alan bu protezlerde konuşurken ağızdan çıkma, yemek yerken oynama sorunları çözülmekte aynı zamanda protez vurukları oldukça azalmaktadır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Total (tam damak) protezlerin yapımı kaç gün sürmektedir?

Bu protezler ortalama 5 seans sürmekte ve toplamda 10-15 günde bitmektedir. Provalar esnasında dişlerin rengi, şekli hasta ile beraber, hastanın da istekleri göz önüne alınarak ayarlanmaktadır.

Protezlerin bakımı ve kullanımı nasıldır?

Bu protezlerin geceleri uyumadan önce mutlaka çıkarılması ve su dolu bir kapta bekletilmesi önerilmektedir. Hiç çıkartılmayan protezler damaklarda mantar enfeksiyonu gibi hastalıklara sebep olabilmektedir. Çıkarıldıklarında da peçeteye sarılıp kuru ortamda bekletilmemeli, su dolu bir kap içinde bekletilmelidirler. Özel temizleyici tabletler hasta isteğine bağlı olarak suya atılabilir. Ancak protezlerin fırça ile mekanik temizliği de hasta tarafından mutlaka günde 2 kez yapılmalıdır. Hatta her yemekten sonra çıkarıp yıkamadan, uzun dönem renk değişimi olmadan kullanmalarına yardımcı olacaktır.

Total protezlerin kullanım ömrü ne kadardır?

Total protezlerin kullanımı ile ilgili kesin bir süre vermek doğru olmaz. Hastanın ani kilo kaybı veya kemik erimesi gibi sebeplerle protezinde bollaşma meydana gelebilmektedir.

Bollaşan ve kırılan protezlerin tamiri mümkün müdür?

Hastanın protezinde diş aşınması veya kullanım ile ilgili sorunları yoksa özel besleme materyalleri ile protez tekrar damaklara uyumlanabilir. Protez kırılması veya diş düşmesi gibi sorunlarda tamir edilebilmektedir. Tamir edilen protez 1-2 gün içinde hastaya teslim edilmektedir.

 

 

 

 

 

 

 

 

YENİ PROTEZ KULLANMAYA BAŞLAYACAK HASTALARA ÖNERİLER

  1. Yeni protez ağızda yabancı ve büyük gibi olacaktır. Dudak ve yanaklarda doluluk hissi duyulacaktır.
  2. Alt protez daha çok hareket edecek ve yerinden çıkacaktır. Alt proteze alışmak, üst proteze alışmaktan daha zordur.
  3. İlk günlerde salgı bezlerinin uyarılması sonucu tükürük miktarı genellikle artar. Bu durum zamanla geçecektir.
  4. Protezlerle konuşmak belki biraz zaman alabilir ve büyük bir sorun değildir. Yüksek sesle okumalı ve doğru telaffuz edilmeyen kelimeler tekrar edilerek normal hale getirilmeye çalışılmalıdır.
  5. Tam protezlerle normal olarak yemek yiyebilmek en azından 4-6 hafta sürer.
  6. Hasta başlangıçta küçük parçalara bölünmüş yumuşak besinler çiğnemelidir. Sağ veya sol hangi taraf daha rahatsa o taraf ile ve dudaklarını açmadan ve küçük lokmalar alarak yavaş yavaş çiğnemelidir.
  7. Tam protezlerle özellikle ilk haftalarda ön dişlerle kesinlikle ısırılmamalıdır. Bu durum protezlerin arka kısımlarının dokulardan uzaklaşmasına sebep olur.
  8. Dil dudak ve yanakların protezin kontrolünde büyük etkisi vardır. Hasta şayet eskiden protez kullanmış ise bunu kısa sürede ve rahatlıkla başarma şansı vardır. Aksi taktirde bu iş biraz zaman alır.
  9. Hasta şayet çok uzun süre dişsiz kalmışsa, dişsiz halde protezli olduğundan daha rahat ve kolaylıkla yemek yiyebilir. Ancak bu sağlıklı bir şekil değildir. Fakat protezlerine alıştıktan sonra protezli halde çok daha rahat ve etkili yiyebilecektir.
  10. Eskiden protez kullanmamış bir insanın ilk olarak bir protez takması ve ona alışabilmesi daha güçtür
  11. Protezlerin yumuşak dokular üzerinde oturması ve fonksiyon esnasında hareket etmesi sonucu, yapımına ne kadar özen gösterilmiş olursa olsun, bazı yerlerinde vuruklar olabilir. Hasta hekimin dediği günlerde mutlaka gelmeli ve protez düzeltilmelidir. Vurukların hasta tarafından alınması çok yanlıştır.
  12. Hasta vuran yerlerin alınması için hekime gelmeden önce protezlerini en az 9 saat kullanmış olmalıdır. Ancak bu süre vuruk yerlerinin görülebilmesini sağlar.
  13. Protezler geceleri takılmamalı dokulara istirahat verilmelidir. Bu durum dokuların sağlığı açısından çok önemlidir. Geceleri protezlerini çıkaramama durumunda olan genç insanlar ise gündüz ve uygun olan bir zamanda ağız dokularını dinlendirmelidir. Ayrıca gece protez kullanılması tutuculuğu tartışmalı olan bu tür protezlerin yanağın yastığa dayanması ve geceleyin nöromusküler kontrol mekanizmasının zayıflaması sonucu ağızdan bile çıkabilmesine yol açabilir.
  14. Hasta protezleri kullanmaya kararlı olmalıdır. Bunun içinde onları mümkün olduğu kadar uzun süreler ağızda tutmaya çalışmalıdır. Bu durum özellikle başlangıçta fevkalade önemlidir. İlk takılışta protezlerin gece çıkarılmaması önerilir.
  15. Protezlerin etrafındaki çevre dokuları birkaç hafta kullanımdan sonra çok daha normal olarak fonksiyon yapacaklardır.
  16. Protezler geceleri çıkarıldığında su içinde bırakılmalıdır. Bu durum onların kurumasına mani olur ve muhtemel boyutsal değişikliklerin olmamasını sağlar.
  17. Hastaların %35 ‘i dillerini geri çekerek dururlar. Protez kullanan insan dilini biraz önde tutmaya alışmalıdır. Bu durum alt protezin stabilizesine de katkıda bulunur.
  18. Tam protez kullanan hastalarda, doğal dişleri olan insanlar gibi, belirli aralıklarla kontrol edilmelidir. Çeşitli faktörlere bağlı olarak protez altındaki dokular değişebilir. Bu durumun hastanın genel sağlığı ile de ilişkisi vardır. Zamanla protez dokularla uyumunu kaybeder ve hasta bu durumu fark edinceye kadar dokularda zararlara sebep olabilir. Protezle ilgili veya ilgisiz ağızda çeşitli lezyonlar ortaya çıkabilir. Bu nedenle tam protez kullanan hastalar yılda en az bir kere hekim tarafından dikkatle muayene edilmelidir.

 

     19.     Yeni protezlerin dokuları hafifçe vurması ve genel bir sıkılık hissi gayet normaldir ve zaman içerisinde        hekim tarafından düzeltilir veya kendiliğinden geçer. Onun için hastanın kendi iradesini kullanarak eski  protezlerini  takmaması ve biraz sabretmesi gerekir. Bu durumda eski protezlerin muayenehanede alıkonulması  bile düşünülebilir. Ancak hekim de hastasını sık sık kontrol ederek yeni protezlerin vurmamasını sağlamalıdır.

      20.     Yapılan yaptığı bir çalışmanın sonuçları hareketli protez kullanan hastaların %48,2’sinde protezle ilişkili  oral mukoza lezyonları bulunduğunu ve bu hastaların %57,3’ünün lezyonların farkında olmadıklarını göstermiştir.  Bu nedenle hareketli protez kullanan hastaların periyodik kontrollere çağırılması ve hastaların bu konuda  bilinçlendirilmesinin gereklidir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

GDH İLE DAHA FAZLA OKUYUN:

1-KÖK KANAL MEDİKAMENTLERİ

2-BEYİN DALGALARI

3- YANAN AĞIZ SENDROMU

 

 

KAYNAKÇA :

http://www.adanado.org.tr/agiz-dis-sagligi/total-protezler

https://www.dentakademi.com.tr/total-tam-dis-protezi-nedir/

https://butunisimizdis.com/dis-protezi/

Gökçen Akçiçek, Nursel Akkaya ve Hatice Boyacıoğlu Doğru, Hareketli protez kullanımına bağlı gelişen oral mukoza lezyonları: tanımlayıcı klinik araştırma, Acta Odontologica Turcica, 34 (2), 67-72, Ankara, 2017

 

HAZIRLAYAN: NİSANUR SERAP TÜRKERİ / GDH HABER 

 

Bunları da beğenebilirsin
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments