GELECEĞİN DİŞ HEKİMLERİ
Türkiyenin Diş Hekimliği Öğrencileri Tarafından Kurulmuş Web Sitesi

PROTEZLERİN TARİHÇESİ

Protez Nedir?

0

Protezlerin Tarihçesi

Protez Nedir

Protez, eksik olan vücut uzuvlarını taklit edecek şekilde yapılmış aygıtların genel adıdır.

Yaralanmalar, tümör cerrahileri, kangren, iltihap ve benzeri organ hasarları sonucu vücudun geri kalanının sağlığını korumak amacıyla hasar gören organ çıkartılır. Bu organın fonksiyonunu ve şeklini taklit eden protezler bu organdan geriye kalan vücut boşluğuna yardımcı materyaller kullanılarak takılır.

Protezler yerine uygulandıkları bölgeye göre adlandırılırlar. Çene-yüz protezleri, diş protezleri, kol, el, bacak protezleri, kulak protezleri, saç protezleri, göz protezleri gibi.

Çoğu protez organın fonksiyonunu ve görünümünü tam olarak taklit edemez ancak bir dereceye kadar yardımcı olabilir. Ancak yine de protez yapımı ile hastanın psikolojisi bir nebze düzelir.

Diş Hekimliğinde Protez/İmplant Tarihi 

Diş implantı, Fransa’nın kuzeyindeki La Chêne’de yürütülen arkeolojik kazılarda, keresteden yapılan bir mezarın içinde gömülü halde bulunan Demir Çağ’a ait bir kadın iskeletinden çıktı.

Öldüğünde 20-30 yaş aralığında olduğu tespit edilen kadının üst kesici dişinin yerinde demir bir çivi bulundu.

Çivinin ahşap veya kemikten yapılan bir takma dişi tutmak için kullanılmış olabileceği ve zamanla çürüyüp yok olan dişin yerinde kaldığı belirtiliyor.

Fakat bu bilgiler, ölü bedenin bütünlüğünü korumak için sonradan yerleştirilmiş parçaların olma ihtimalini de içeriyor bu yuzden tarihteki ilk protezler dememiz için kanıtlanmış değillerdir.

Diğer bir yandan Etrüskler, var olan dişlerin üzerlerine altın şeritler yerleştirerek yapılan protezlerle dönemının oldukça ılerısınde gelişmeleri ele almışlardır.

Aynı zamanda Etruskler Diş konusunda ustalıkları ile bilinirler.

                                                                                   Etrüsklere ait altın köprü

Etrüskler’in yaptığı bu çalışmalar uzun yıllar boyunca popülerliğini devam ettirdi.

MÖ 600 – MS 400 İtalya/Avrupa Romalılar restoratif dişhekimliği alanında uzman olmuşlar ve hatta altın kaplama ve sabit köprüler kullanmışlar. 

1728 Fransa Modern diş hekimliğinin babası sayılan diş hekimi Pierre Fauchard, “Le Chirurgien Dentiste, ou traite des dents” adlı kitabında, temel ağız anatomisi ve fonksiyonu, operasyonel ve restoratif teknikler ve protez yapımı konusunu da içeren, diş hekimliğinin icra edilmesi için kapsamlı bir sistemi tanımlıyor.

1746 Fransa Claude Mouton kök kanalda tutulan bir altın kaplama ve postu tanımlar.

1791 Fransa Nicolas Dubois de Chemant porselen diş için ilk kez patent aldı.

1815 Birleşik Krallık Waterloo savaşında öldürülen 50,000 askerin dişleri söküldü ve “Waterloo dişi” diye bilinen protezlerin fabrikasyonunda kullanıldı. Porselen diş ve yeni materyallerin daha yaygın hale gelmesine rağmen, çıkartılmış insan dişleri 1860’lara değin protez yapımında kullanıldı.

1839 A.B.D. Daha erken bir Alman icadına dayanarak, Charles Goodyear, ucuz ve uyumlu protezlere imkan sağlayan bir madde olan, kükürtle işlenen lastiği geliştirir.

1903 Amerika Charles Land porselen diş kaplamasını geliştirir.

1937 Amerika Alvin Strock ilk dental implant vidasını yerleştirir.

Gunumuze dogru yaklaştıkça gelişen teknoloji ve bilimle beraber biyouyumlu ve minimum acı hissi ile beraber kullanım durumlarını kolaylaştıran protezler geliştirilmiştir.

                                                                                         Etruskler dönemi

 

                                                                     George Washington un kullandığı protez dişler

 

                                                                                kükürtle işlenen lastik kaide

 

                                                                                    Modern günümüz protezleri

 

Kaynakça:

https://tr.wikipedia.org/wiki/Protez

http://www.tdb.org.tr/sag_menu_goster.php?Id=22 

https://www.ado.org.tr/odamiz/tarihce/20-yuzyil-oncesi-dis-hekimligi-tarihcesi 

https://www.ameritech.edu/blog/history-dental-prosthetics/ 

 

Halil Alp

Bunları da beğenebilirsin
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments