GELECEĞİN DİŞ HEKİMLERİ
Türkiyenin Diş Hekimliği Öğrencileri Tarafından Kurulmuş Web Sitesi

PROTEZ TRAVMALARI

Travma Nedir? Oral Travma Nedir?

0

 

                                                              

PROTEZ TRAVMALARI

travma

Yusuf KARAÇAY

Bilimsel Araştırma Komisyonu

 

Travma Nedir?

Travma, sözlükteki anlamıyla bir doku veya organın yapısını, biçimini bozan ve dıştan mekanik bir tepki sonucu oluşan yerel yara, örselenme şeklinde tanımlanabilir.

Oral Travmalar

Bu tip travmalarda intraoral ve ekstraoral muayenenin düzgün yapılması önem taşımaktadır zira travmaların; diş travmaları, periodontal travmalar, yumuşak doku travmaları ve maxillofasiyal travmalar olmak üzere kendi altında da birçok gruba ayrılabilen geniş bir skalası bulunmaktadır. Ancak bu araştırmada, yine bahsedilen travma tipleri içerisinde incelenebilen ve hastaların ağzında diş ve doku kaybını önlemek maksadıyla yapılan protezlerin ağız içerisinde oluşturduğu travmalar üzerinde durulacaktır.

Protez Travmalarının Nedenleri ve Gelişen Hastalıklar

Hareketli protezler ile fonksiyonların rehabilitasyonu yaşam kalitesini artırmakta, ancak protezler ağız ortamını oral mukoza lezyonlarının gelişimine yatkın hale getirmektedir. Buna bağlı olarak oral mukoza lezyonlarının sıklığının hareketli protez kullanan hastalarda, kullanmayanlara göre fazla olduğu çeşitli çalışmalarda bildirilmiştir. Hareketli protezle ilişkili oral mukoza lezyonları, protez materyalinin yüzeyinde oluşan biyofilme veya protezin yapıldığı materyale reaksiyon olarak ya da hatalı/uyumsuz protezlerin dokuda oluşturduğu travmaya bağlı olarak oluşur.

Protezlerin oral mukozayı örtmesi, travma, protezlerin uyumsuzluğu, hijyen yetersizliği, yıpranmış protezler, protezlerin devamlı kullanılması gibi etkenler oral mukoza lezyonları için risk faktörlerini oluşturmaktadır. Ayrıca yaşlılarda kötü hijyen ve proteze bağlı faktörlerin yanı sıra ilaç kullanımının ve tükürük içeriğindeki (miktar ve kalite) değişikliklerin de travmatik ülserleri ve kandida enfeksiyonlarını tetikleyebileceği anlaşılmıştır.

  • Protez smotatiti %15-70 prevalans oranı ile en sık görülen mukoza lezyonlarından biri ve en sık rastlanan fırsatçı enfeksiyöz hastalıktır. Hastalığın gelişiminde oral kandida enfeksiyonu ya da protezde kolonizasyon, mukozada travma, protez hijyeninin yetersizliği, geceleri protezlerin çıkarılmaması gibi etkenler rol almaktadır.

travma travma

 

 

 

*Dokunun normalde fazla kanlanması

*Düşük tükürük pH’sının ve yüksek şeker tüketiminin stomatit gelişimi ile ilişkili olduğu düşünülmektedir.

  • Protez kullanımına bağlı oluşan travmatik ülserler, epitel ve altındaki konnektif dokunun kaybı ile karakterizedir. Boyutları değişken olabildiği gibi beyaz, sarı renkte santral kısımları eritemli2 kenar ile çevrelenmiştir ve çoğunlukla ağrılıdır. Genellikle yeni protezlerin kullanılmaya başlanmasından itibaren birkaç gün içinde oluşmakla birlikte, yıpranmış ve doku uyumu bozulmuş protezlerin kullanılmasıyla da ortaya çıkabilmektedir. Ülsere lezyonlar skuamoz hücreli karsinom3 olasılığı nedeniyle dikkatle incelenmelidir.

travma

  • Angular keilitis; komissura bölgelerinin birinde ya da her ikisinde eritematöz fissürler şeklinde görülür. Protez kullanımı, kandida ve protez stomatiti; angular keilitis için risk faktörleri arasında belirtilmektedir.travma
    Epulis fissuratum; uyumu bozuk parsiyel ya da total protezlerin kenarları boyunca gelişen fibröz inflamatuar hiperplazidir4. Geniş protez sınırlarının yol açtığı aşırı basınç ve oklüzyon bozukluğuna bağlı devirici kuvvetlerin neden olduğu travma ve inflamasyondan kaynaklanır.

travma

  • Mesnetsiz kret5; protezi destekleyen alveoler kemiğin fibröz dokuyla yer değiştirmesidir. Uzun süre protez kullanımıyla ilgili olduğu anlaşılmıştır. Bu tip kretlerin oluşumunu engellemek için belirli aralıklarla muayene olmak yararlı olacaktır.

travma

travma

Hastaların yaşı, cinsiyeti, eğitim durumu ve sosyoekonomik özellikleri; protez kullanım alışkanlıklarını etkileyebildiği gibi dolaylı olarak oral mukozal lezyonları da tetikleyebilmektedir.

 

KAYNAKÇA
  1. Travma, 7 Kasım 2020 tarihinde https://sozluk.gov.tr/ internet adresinden

erişilmiştir.

  1. Akçiçek, G., Akkaya, N., & Dogru, H. B. (2017). Hareketli protez kullanimina bagli gelisen oral mukoza lezyonlari: tanimlayici klinik arastirma. Acta Odontologica Turcica, 34(2), 67.

Yaşlı Bireylerde Ağız ve Diş Sağlığı, 7 Kasım 2020 tarihinde https://dentalive.com.tr/service/yaslilarda-agis-dis- sagligi/#:~:text=a)%20Protez%20Stomatiti%20%3A,ba%C4%9Fl%C4%B1%20meka nik%20travma%20sonucu%20geli%C5%9Fir internet adresinden erişildi.

 

GDH İLE DAHA FAZLA OKUYUN:
Bunları da beğenebilirsin
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments