GELECEĞİN DİŞ HEKİMLERİ
Türkiyenin Diş Hekimliği Öğrencileri Tarafından Kurulmuş Web Sitesi

ORTODONTİDE AKUPUNKTURUN KULLANIMI

0

 

 

ORTODONTİDE AKUPUNKTURUN KULLANIMI

                                                                                                               

                                                                                                                   HAZIRLAYAN: NİSANUR SERAP TÜRKERİ / GDH HABER 

 

Çin menşeili bir teknik olan akupunktur, iğne ile delmek anlamına gelir (şekil 1). Bu teknik sağlığın korunması, hastalığın tedavisi veya hastalığın önlenmesi için insan vücudundaki belirli noktaları katı bir iğnenin sokulması olarak açıklanır.  Akupunktura, tıbbi tedaviler esnasında ve ayrıca diş hekimliğinde bir yardımcı veya alternatif bir tedavi olarak hala güvenilmektedir. İlk çalışmalarda akupunkturun; sensör-nöral sağırlık, astım kulak çınlaması, hipertansiyon, psikiyatrik bozukluklar, obezite ve sigara bağımlılığı gibi semptomlarda ağrı olan çeşitli bozuklukların başlıca semptom olarak ağrılarında tedavi olarak kullanıldığı belirtilmektedir. Diş hekimliğinde de akupunktur kullanımından birçok yazar tarafından bahsedilmiş ve akupunkturun ağrı yönetimi Sjögren sendromu, Blom hastalığında ve klinik durumlarda etkisi olduğu belirtilmiştir.  Akupunktur tedavisi olumlu sonuçlar verdiği gibi bazen bu teknikte istenmeyen etkiler görülebilmektedir. Ölümle dahi sonuçlanabilen durumlar rapor edilmiştir. Bunlar Endokardit ile hepatit Pnömotorakstır. Bu istenmeyen sonuçların çoğu uygulamayı yapan kişi veya kişilerin yeterli bilgiye sahip olmamasından kaynaklanmaktadır.

Şekil 1: Akupunktur Tekniği (Rohmetra ve ark. sayesinde)

 

AKUPUNKTURDA KULLANILAN ÇEŞİTLİ YÖNTEMLER:
  1. Mikrosistemler Akupunkturu
  2. Lazer Tedavisi(Fotoğraf Tedavisi)
  3. Elektro-Akupunktur
  4. Yakı
  5. Tetik noktası akupunktur
  6. Geleneksel-Vücut Akupunkturu(İğneleme)
  7. Akupresür

 

AKUPUNKTURUN HAREKET MEKANİZMASI

Akupunktur kastaki miyelin sinir liflerini uyarır. Böylece omuriliğe uyarılar gider ve ardı sıra hipotalamus, Hipofiz ile Orta beyni etkinleştirilir. Bir akupunktur noktasına iğnenin sokulması nörotransmitterleri harekete geçirir ve ardından kasta ve deride bulunan A-Delta liflerini uyaran bir enflamatuar süreç oluşturduğu kabul edilir. Bu durum muhtemel olarak birçok durumda akupunkturun ağrı kesici özelliğinden sorumludur. Ayrıca serotonin korteks üzerinden direkt bir etkisi vardır. Böylece akupunkturun stres ve anksiyetede olan olumlu etkisinin muhtemelen serotonin korteks etkisinden olması muhtemeldir.

 

ORTODONTİK TEDAVİLERDE AKUPUNKTURUN KULLANIMI

AĞRI KONTROLÜ

Ortodontik tedaviler genel olarak sıkıntıya ve ağrıya sebep olurlar. Literatürler sabit ortodontik cihazların yerleştirilmesi ve aktivasyonu, ayırıcı yerleştirme, ortopedik kuvvet uygulaması gibi birçok ortodontik tedavinin ağrıya sebebiyet verdiğini göstermektedir.

Diş tedavisi esnasında oluşan ağrıyı kontrol edebilmek için enjeksiyon lokal anestezi, azot monoksit, farmakolojik sedasyon, genel anestezi, lokal anestezi, psikoterapi, hipnoz ve akupunktur gibi metotlar kullanılmaktadır.  Ayrıca düşük seviyeli Lazer, Vibrasyon ile PDL uyarımı, transkutanöz elektriksel sinir uyarımı, viskoelastik bite-wafers ve akupunktur kullanılabilir.

Ricardo Sampai de Souza ve arkadaşlarının yaptığı bir çalışmada; ortodontik ayarlamalar ardından oluşan ağrının sistemik akupunktur tedavisiyle analjezik etkinliğini değerlendirilmesi amaçlanmıştır.  Bu çalışmanın sonucunda Ricardo Sampai de Souza ve Arkadaşları ortodontik tedavi öncesi yapılan sistemik akupunktur tedavisinin, kadınlarda ve erkeklerde oluşan ağrı seviyesini azaltabileceğinin sonucuna varmıştır. Ek olarak akupunkturun bu amaçla kullanılan güvenli bir teknik olduğunu belirtmişlerdir. Bu çalışmadan elde edilen veriler ortodontik tedavide akupunkturun tamamlayıcı bir tedavi olarak etkinliğini doğrulamıştır.

Abhimanyu Rohmetra ve arkadaşlarının belirttiği, diş eti hastalığına bağlı olarak gelişen ağrı ve diş ağrısı için kullanılan çeşitli akupunktur noktaları vardır:

  • Noktalar(A): Facial beauty(Şekil 2) Lokasyon: Elmacık kemiğinin altında, göz bebeğinin altında yer alır. Faydaları: Baş tıkanıklığını, diş ağrılarını ve sinüs ağrısını hafifletir.
  • Noktalar(B): Jaw chariot(Şekil 3) Lokasyon: alt ile üst çene arasında, molar dişler hafifçe sıkıldığında kulak memesinin önünde şişen kasta. Faydaları: Çene spazmı ile ağrısı, diş nevraljisi, çene kitlenmesi, TME problemleri ve diş ağrılarını hafifletir.
  • Noktalar(C): Shoulder meeting point(Şekil 3)

Lokasyon: Üst kolun dışında; omuza doğru iki parmak, deltoid kas tabanının arkasında bir başparmak genişliğinde. Faydaları: Dirsek ağrısını, omuz ağrısını, diş ağrılarını ve ağrılı kol ekstansiyonunu azaltır.

  • Noktalar(D): Joining the valley(Şekil 3) Lokasyon: İkisi birbirine yaklaştırıldığında kasta işaret ile başparmağı arasındaki kısım. Faydaları: Baş ağrısıyla diş ağrısını azaltır; ayrıca geleneksel olarak genel bir ağrı kesici, dekonjestan ile anti-inflamatuar noktaolarak kullanılır.

Dikkat: Buranın kullanılması hamile kadınlarda yasaktır. Çünkü rahimde erken kasılmalara neden olabilir.

Şekil 2: A noktası (Abhimanyu Rohmetra ve arkadaşlarının sayesinde)

Şekil 3: B, C ve D noktaları (Abhimanyu Rohmetra ve arkadaşlarının sayesinde)

 

ÖĞÜRME REFLEKSİ

Faringeal sfinkter kaslarının ejektör olarak kasılması öğürme olarak tanımlanır. Öğürme refleksi tahriş edici materyali üst gastrointestinal sistemden ve posterior orafarenksten çıkarmak ve ayrıca havayolunu korumak için dizayn edilmiş bir koruyucu refleks görevi yapmaktadır. Reflex dilin yumuşak damak farenk ve faringeal kısımlarında bulunan Sinir uçları tarafından kontrol edilir. Öğürmenin kaynağı ya psikojenik ya da somatik olmak üzere katogorize edilmiştir. Bu refleks Kayıt tutma ve teşhis için aljinat ölçü alınması gibi uygulamalar için bir engel oluşturabilir.  CV24 Chengjiang ve PC6 Neiguan gibi akupunktur noktalarının kullanımının bu refleksin etkisini önemli derecede düşürdüğü gözlemlenmiştir(Şekil 4).

  1. Sari ve T. Sari tarafından yapılan bir çalışmada akupunktur ve öğürme refleksi arasındaki ilişki incelenmiştir. Ayrıca 2 farklı akupunktur yaklaşımı araştırılmıştır. Araştırma sonucunda akupunkturun öğürme refleksinde ciddi bir azalmaya sebep olduğu görülmüştür. Bununla birlikte CV24 akupunktur noktasının lazerle stümülasyonunun öğürme refleksine sahip olan ortodontik hastalarda öğürme refleksini düşürdüğü görülmüştür. Akupunktur ve akupressür kombinasyonu kullanılıp GPI(GAGGİNG PREVENTİON İNDEX) ve GSI(Gagging Şiddet İndeksi) arasında iyileşme oranında artış olduğu görülmüştür.

Şekil 4-I: CV 24 noktası (E. Sari ve T. Sari sayesinde)

Şekil 4-II: PC 6 noktası (E. Sari ve T. Sari sayesinde)

 

Şiddetli öğürmede kulak apunkturu da kullanılabilir. Kulaktaki anti-gagging noktasının (Şekil 5) uyarılmasıyla kas aktivitesinin inhibe olması ve öğürme refleksinin azaltılabileceği düşünülebilir.

Şekil 5: Antigagging noktası (Rohmetra ve ark. sayesinde)

 

 

TME (TEMPORAMANDİBULAR EKLEM) BOZUKLUKLARI

TME bozuklukları;  TME’yi, çiğneme kaslarını ve bu yapılara bağlı oluşumları kapsayan çeneleri ve yüzü etkileyen baş-boyun ağrılarıyla ve kronik yüz ağrısıyla beraber seyredilebilen kollektif bir terim olarak açıklanmıştır. Eklem kaynaklı veya kas kaynaklı olarak ikiye ayrılabilir. Temporomandibular bozukluklar için kısa dalgalı diatermi lazer, ısı egzersizleri, fizyoterapi, okluzal ayarlama, splint tedavisi, biofeedback, ilaç tedavisi cerrahi müdahaleler ve akupunktur kullanılabilir.

Akupunktur tedavisinin kullanılması ile ilgili literatürde birçok kaynak vardır. Akupunktur özellikle kas sebebiyle gelişen durumlarla bağlantılı rahatsızlığı ve ağrıyı gidermede kullanılabilir; fakat bu tedavi dejeneratif değişiklikler ile disk yer değiştirmeleri gibi yapısal anomalilerin sebebiyet verdiği temporomandibular bozuklukların tedavisinde yararlı olmamaktadır. Akupunkturun kas gevşemesine yardımcı olduğu ve kas spazmlarını aza indirdiği belgelenmiştir. Lateral pterygoid kasları gevşeten akupunktur, menisküs içindeki ön yer değiştirme kuvvetini en düşük seviyeye azaltır ve TME’deki klik sesinin azalmasına sebep olur. Ayrıca akupunktur tedavisi TME ilişkili Bruksizim tedavisinde de uygulanabilir.

Sinan Şen ve arkadaşları akupunkturun etkinliğini araştırmak ve spesifik ve non-spesifik olarak karşılaştırmak için bir çalışma yaptı.  Çalışmada ağrılı TMD teşhisi koyulan hastalar spesifik ve sipesifik olmayan akupuntur noktalarına uygulama yapılması için iki gruba ayrıldı(Şekil 6).

Sinan Şen ve arkadaşları dört haftalık akupunktur tedavisinden sonra kronik olmayan ağrılı TMD’si olan hastalarda ağrıda önemli ancak spesifik olmayan bir düşüş gözlemlemişlerdir. Bu sebeple akupunktur (spesifik olsun ya da olmasın tercihen diğer tedaviler ile kombinasyon durumunda birinci basamak alternatif bir tedavi olarak düşünülmesi gerektiği sonucuna varmışlardır.

Şekil 6: A – C, Geleneksel Çin tıbbı (TCM) – özel akupunktur noktaları temporomandibular bozukluklarla (TMD’ler) ilgili ağrının tedavisi için. D, Çin ve Batı Kulak Akupunktur Sistemlerine göre temporomandibular eklem ağrısı ile ilgili kulak akupunktur noktası. E, TCM meridyenleri ile bağlantısı olmayan spesifik olmayan akupunktur noktaları. (Sinan Şen ve arkadaşları sayesinde)

 

REFERANSLAR:

 

  1. Küçükeşmen Ç., Sönmez H., Çocuklarda ve adelösanlarda, temporomandibular eklem disfonksiyon sendromu, S.D.Ü. Tıp Fakültesi Dergisi 2007:14(3)/ 39-47
  2. Emir N., Ortodontinin İlgi Alanında Botoks Uygulamaları, SDÜ Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt 7 / Sayı 2 / 2016
  3. Camcı H., Vibrasyon Cihazları Ortodontik Diş Hareketini Hızlandırmakta ve Ağrıyı Azaltmakta Ne Kadar Etkili?, Turkiye Klinikleri J Dental Sci. 2019;25(1):98-103
  4. Rohmetra A, Kulshrestha R, Singh K, Jaiswal A. Acupuncture therapy in orthodontics – a review. Eur Dent Forum 2016; 1(2): 20-24.
  5. Rohmetra A, Tandon R, Singh K, Jaiswal A. Acupressure therapy in orthodontics: A review.Int J Orthod Rehabil 2017;8:26-30
  6. Sari E, Sari T. The role of acupuncture in the treatment of orthodontic patients with a gagging reflex: a pilot study. Br Dent J. 2010 May 22;208(10):E19. doi: 10.1038/sj.bdj.2010.483. PMID: 20489741.
  7. Boleta-Ceranto, D. de C. F., Souza, R. S. de, Silverio-Lopes, S., & Moura, N. C. (2014). Orthodontic post-adjustment pain control with acupuncture. Dental Press Journal of Orthodontics, 19(4), 100–106. doi:10.1590/2176-9451.19.4.100-106.oar
  8. Lobre WD, Callegari BJ, Gardner G, Marsh CM, Bush AC, Dunn WJ. Pain control in orthodontics using a micropulse vibration device: A randomized clinical trial. Angle Orthod. 2016 Jul;86(4):625-30. doi: 10.2319/072115-492.1. Epub 2015 Oct 23. PMID: 26496680.
  9. N. KÖSE, “DEntal Anestezide Yeni Bir Alternatif: Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation (TENS) Elektronik Dental Anestezi (EDA),” Gazi Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi , vol.8, pp.205-215, 1991
  10. Luther F, Layton S, McDonald F. Orthodontics for treating temporomandibular joint (TMJ) disorders. Cochrane Database Syst Rev. 2010 Jul 7;(7):CD006541. doi: 10.1002/14651858.CD006541.pub2. Update in: Cochrane Database Syst Rev. 2016;1:CD006541. PMID: 20614447.
  11. Şen, S., Orhan, G., Sertel, S., Schmitter, M., Schindler, H. J., Lux, C. J., & Giannakopoulos, N. N. (2020). Comparison of acupuncture on specific and non‐specific points for the treatment of painful temporomandibular disorders: A randomized controlled trial. Journal of Oral Rehabilitation. doi:10.1111/joor.12952

 

Bunları da beğenebilirsin
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments