GELECEĞİN DİŞ HEKİMLERİ
Türkiyenin Diş Hekimliği Öğrencileri Tarafından Kurulmuş Web Sitesi

KRONİK BÖBREK HASTALIĞI OLAN ÇOCUKLARDA AĞIZ DİŞ SAĞLIĞI

0

KRONİK BÖBREK HASTALIĞI OLAN ÇOCUKLARDA AĞIZ DİŞ SAĞLIĞI

Kronik böbrek hastalığı nedir? Kronik böbrek hastalığının ağızdaki bulguları nelerdir? Hepsi ve daha fazlası burada. İyi okumalar…

HAZIRLAYAN: ASLI SENA YAVUZ/EDİTÖRLÜK

  Kronik böbrek hastalığı; çeşitli etiyolojik faktörlere bağlı olarak nefronların ilerleyici ve geri dönüşümsüz hasarı sonucu gelişen, glomerüler filtrasyon hızında azalma ile karakterize böbrek fonksiyonlarındaki kronik bozukluk durumudur. 

Kronik Böbrek Hastalığının Ağız Bulguları

 Kronik böbrek hastalığı ya da bu hastalıkta uygulanan tedaviler, bireylerin ağız ve diş sağlığını olumsuz etkileyebilir. Hastalığın ağız ve diş sağlığı üzerindeki etkileri; hastalığın şiddetine, evresine ve süresine bağlı olarak değişmektedir. Kronik böbrek hastalığı ve tedavisi ile ilişkili olan metabolik ve patofizyolojik değişiklikler gelişmekte olan dişleri, dişlerin erüpsiyonunu ve destek yapıları önemli derecede etkilemektedir.

 Kronik böbrek hastalığına bağlı gelişebilecek ağız ve diş sağlığı durumu ile ilgili değişiklikler şu şekildedir: 

  1. Oral Mikroflora

 Tüm immünsüpresif hastalar, oral mikroorganizmalardan kaynaklanabilecek bakteriyemi riski altındadır. Böbrek hastalığı olan veya böbrek transplantasyonu yapılan çocuklarda da immün sistemin baskılanması nedeniyle, diş tedavisinin bakteriyemiye yol açabildiği bildirilmiştir. Kronik böbrek hastalığında; odontojenik bakteriyemi ile ilişkili enfeksiyon riskine karşı ağız sağlığı durumunun yeterli düzeyde olması gerekmektedir; çünkü bakteriyemi, diş fırçalama ve çiğnemeyle de oluşabilir. 

  1. Yumuşak Doku Değişiklikleri

 Kronik böbrek hastalığında, azalmış eritropoetin üretimine sekonder gelişen anemiye bağlı olarak ağız mukozası soluktur. Buna karşın, üremi nedeniyle trombositlerde oluşan agregasyon bozukluğu ile hemodiyalizde kullanılan heparinin etkisi sonucunda ağız dokularında ekimoz, peteşi ve hemorajiler görülebilir. 

  1. Diş Eti Büyümesi

 Kronik böbrek hastalığında, antihipertansif olarak kullanılan kalsiyum kanal blokörlerinin ve immünsüpresif ilaç olarak kullanılan siklosporinin diş etinin aşırı büyümesine neden olduğu bilinmektedir. İlaca bağlı dişetinde görülen büyümeler özellikle labial interdental papillayı etkileyerek olumsuz psikolojik etkilere, konuşma bozukluklarına, yetersiz ağız hijyenine ve ektopik erüpsiyona yol açabilir

  1. Diş Eti Enflamasyonu

 Kronik böbrek hastalığında ise, diş eti enflamasyonunun görülme sıklığı düşüktür. Özellikle üremisi olan ve hemodiyaliz tedavisi altındaki çocuklarda, sağlıklı çocuklara kıyasla bakteriyel plağa karşı verilen diş eti enflamasyonu cevabı azalabilir. Çünkü böbrek 14 hastalığına bağlı bağışıklığın baskılanması ve üremi, gingival dokudaki bakteriyel plağa verilen enflamatuar cevabı değiştirmektedir. 

  1. Periodontal Hastalık

 Kronik böbrek hastalığında, periodontal hastalığın özellikle hemodiyaliz hastalarında sistemik enflamatuar yükü arttırdığı bilinmektedir. Nylund ve arkadaşları, tükürükteki enflamatuar bir mediatör olan matriks metalloproteinaz-8 (MMP-8) artışının, prediyaliz hastalarında ciddi periodontal enflamasyon yükü ile ilişkili olduğunu bildirmişlerdir. 

  1. Diş Taşı Oluşumu

  Diş taşının, kronik böbrek hastalığında önemli oranda arttığı birçok çalışmada bildirilmiştir. Tükürük pH’ının artışı, azalmış magnezyum seviyesi, artmış üre ve fosfor seviyeleri; kalsiyum, fosfor ve kalsiyum oksalatın çökmesini sağlayarak diş taşı oluşumuna yol açmaktadır. Tükürük inorganik ve organik bileşenleri arasındaki denge kronik böbrek hastalığı olan çocuklarda bozulduğu için bu çocuklarda yüksek düzeyde diş taşı varlığı görülmektedir. 

 

7.Halitozis (Ağız Kokusu)

  Kronik böbrek hastalarında; kötü ağız hijyeni, azalmış tükürük akışı, plaktaki artmış pH ve üremiye bağlı oluşan amonyak kokusu VSC seviyelerini etkileyebilir. Özellikle diyaliz esnasında yetersiz ağız hijyeni ve diş plağındaki mikroorganizmaların oluşturduğu toksinlerin varlığı, bu hastaların %71,1’inde görülen üremik ağız kokusunun başlıca sebepleri olarak bildirilmektedir. Bununla birlikte; bu hastalarda tükürükteki üre, fosfor ve proteinin artmış konsantrasyonuna bağlı gelişen üremik ağız kokusu da olabilir; ayrıca bu hastalarda ağızda metalik tat değişikliği görülebilir .

  1. Mine Defektleri

 Kronik böbrek hastalığına eşlik eden metabolik sorunlar; gelişmekte olan dişlerde; doğum öncesi dönemde kron oluşumuna kadar mine hipoplazisine, diş gelişimi ve maturasyonunda gecikmeye neden olabilmektedir. Diş gelişiminin histodiferansiasyon ve mineralizasyon evrelerindeki bozulmalar ile dişlerde yapı anomalileri meydana gelmektedir. Böbrek disfonksiyonu, sistemik bir bozukluk olduğu için ameloblastları etkileyerek mine hipoplazisine yol açabilir. 

  1. Diş Çürüğü

 Kronik böbrek hastalığı olan çocuklarda,;kötü ağız hijyeni, mine hipoplazisi, düşük tükürük akış hızı ve beslenme tipi (proteinden fakir, karbonhidrat yönünden zengin diyet) gibi faktörlerin çürük riskini arttırması beklenmektedir. Buna rağmen; birçok çalışmada yüksek tükürük üre konsantrasyonu ve tükürük tamponlama kapasitesine bağlı olarak bakteriyel plaktaki son ürünlerin nötralize edilmesi sonucu Streptococcus mutans’ın düşük izolasyonu ve düşük çürük prevalansı bildirilmiştir . Bu durum, kronik böbrek hastalığı olan çocuklarda diş plağı ile H + iyonu üretiminin 10 kat daha az olmasına yol açan yüksek tükürük üre konsantrasyonuyla ilişkilidir.  Diş çürüğünün başlamasında ve ilerlemesinde önemli rolü olan Streptecoccus mutans miktarının da, kronik böbrek hastalığı olanlarda daha az olduğunu gösteren çalışmalar mevcuttur. 

  1. Pulpa Kalsifikasyonu

 Kronik böbrek hastalığı olan çocuklarda, pulpa odasının kalsifikasyonunda artış olduğu bildirilmiştir. Bozulmuş kalsiyum fosfor metabolizması, pulpa odasının daralmasına ve diş taşı insidansının artmasına neden olabilmektedir.

  1. Kemik Metabolizması

  Renal osteodistrofi, ilerlemiş böbrek hastalığı olanlarda görülebilen kalsiyum fosfor dengesindeki ve kemik metabolizmasındaki bozukluktur. Bu bozukluk sonucu kemik kırıkları, kemik ağrıları, avasküler nekrozlar görülebilir; çocuklarda ise bu bulgulara ek olarak büyüme geriliği ve iskelet deformiteleri görülebilir. Renal osteodistrofiye bağlı olarak gelişen hiperparatiroidizm durumunda kemikte demineralizasyon, azalmış trabekülasyon, lamina durada kayıp, radyolüsent dev hücreli lezyon, maksiler “Brown tümör”, metastatik yumuşak doku kalsifikasyonları görülebilir.

  1. Tükürük 

 Kronik böbrek hastalığında, böbrek fonksiyon kaybına bağlı olarak sistemik değişiklikler, oral komplikasyonlar ve tükürük kompozisyonunda değişiklikler meydana gelebilir. Tükürüğün çürük önleyici etkisi; tükürüğün akış hızına, tükürük pH’ı ve tamponlama kapasitesine, antimikrobiyal özelliğine ve içeriğindeki savunma elemanlarına bağlıdır. Bu nedenle tükürük içeriğinde meydana gelebilecek değişiklikler, dolaylı olarak diş çürüğü oluşumunu olumlu ya da olumsuz etkileyebilir.

 

GDH ile daha fazla okuyun;

KAYNAKÇA:

  1. KRONİK BÖBREK HASTALIĞI OLAN ÇOCUKLARDA AĞIZ DİŞ SAĞLIĞI DURUMUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ, T.C. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ ÇOCUK DİŞ HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI, Dt. Özge BEKTAŞ, 2019, http://www.openaccess.hacettepe.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11655/8535/%C3%96zge%20Bekta%C5%9F%20Tez.pdf?sequence=1&isAllowed=y

RESİMLER:

1-https://www.google.com/url?sa=i&url=https%3A%2F%2Fwww.omerbayar.com.tr%2Fcocuklarin-disleri-niye-curuyor%2F&psig=AOvVaw2HUX24G5gC8W3AoSlLlhbI&ust=1612632856167000&source=images&cd=vfe&ved=0CA0QjhxqFwoTCMivtNij0-4CFQAAAAAdAAAAABAN/

  1. https://www.google.com/url?sa=i&url=https%3A%2F%2Fwww.sabah.com.tr%2Fbebegimvebiz%2Fsaglik%2F2019%2F01%2F24%2Fcocuklarda-agiz-kokusunun-8-nedeni&psig=AOvVaw3Cv6tkBVcVfVC6XH6oDHsM&ust=1612632824804000&source=images&cd=vfe&ved=0CA0QjhxqFwoTCKi84_uj0-4CFQAAAAAdAAAAABAD
  2. https://www.google.com/url?sa=i&url=http%3A%2F%2Fwww.saglikhabercisi.com%2Fcocuk-sagligi%2Fcocuklarda-agiz-ve-dis-sagligi.html&psig=AOvVaw3eAHTOoAidz18nbjt3D3Ls&ust=1612632728541000&source=images&cd=vfe&ved=0CA0QjhxqFwoTCNDEs4Sk0-4CFQAAAAAdAAAAABAD
  3. https://www.google.com/url?sa=i&url=https%3A%2F%2Fwww.sozcu.com.tr%2F2014%2Fsaglik%2Fdis-curugu-bobrek-hastaligina-neden-oluyor-696442%2F&psig=AOvVaw3eAHTOoAidz18nbjt3D3Ls&ust=1612632728541000&source=images&cd=vfe&ved=0CA0QjhxqFwoTCNDEs4Sk0-4CFQAAAAAdAAAAABAS

 

Bunları da beğenebilirsin
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments