GELECEĞİN DİŞ HEKİMLERİ
Türkiyenin Diş Hekimliği Öğrencileri Tarafından Kurulmuş Web Sitesi

Diş Hekimliğinde Vitaminler

0
Hazırlayan: İrem BULUT\ GDH Haber

 

A Vitamini:                                                                                                                                                                A vitamini eksikliğinde, epitel dokusu görevini yeterince yapamaz. Bunun sonucu olarak vücuda enfeksiyonların girişi kolaylaşır, enfeksiyona yakalanma riski artar.

   Epitel dokusunun görevini tam yapamaması, tükürük akışında azalma, ağız kuruluğu (kserostomi) oluşması, gingiva ve diğer oral mukozadaki çatlakların oluşması A vitamini eksikliği ile yakından ilişkilidir.  Bu durum mukozada iltihabi bir durumun ortaya çıkmasına sebep olur.

(Oral mukozada çatlakla  

 

Ağız sağlığına özen gösterilmediğinde mikroorganizmalar bu çatlaklara yerleşerek enfeksiyonlara neden olur. Bu nedenle ağız dokusunda meydana gelen iyileşmelerde gecikir. Ayrıca periodontal membranda bulunan kollagen fibrillerin dejenerasyonları ile periodontal aralığın genişlemesi ve sement rezorpsiyonunda artma, A vitamini eksikliğinde gözlenen durumlardır. A Vitaminin eksikliği osteoblast ve odontoblast aktivitesini azaltarak kemik ve diş büyümesini yavaşlatır. Ağız kavitesi ve mukozasında keratinizasyon görülür.

                                                                                              A Vitamininin fazlalığında: Hipervitaminozunda epitelde dejenerasyon, iyileşmede gecikme, osteoporosiz, alveol kemiğinde belirgin kemik rezorbsiyonları, deride pigmentasyon, soyulmalar ve kaşıntılar, menstürasyon bozuklukları meydana gelir.

Vitamin A metabolizmasının inhibitörlerinin devreye girmesi dentin defektlerini oluşturduğu deneysel çalışmalarda ortaya konmuştur. Ayrıca gebe farelere yüksek dozda vitamin A verildiğinde diş germlerinin füzyonu, agenezis ve süpernümerer diş gelişimi gibi dental kusurlar ortaya çıkmıştır.

D VİTAMİNİ:

Vitamin D eksikliğinde alveol kemiklerinde osteoporöz, kemik trabeküllerinin yerini yağlı kemik iliğinin alması, çene kemiklerinin kalsifikasyonunda, dişlerin kalsifikasyonunda ve sement kalsifikasyonunda kusurlar söz konusudur.

İnsan ve hayvan çalışmalarında, yetersiz D vitamini seviyesinin oral kanserlerle ilişkisi olduğu gösterilmiştir. Yetersiz vitamin D seviyesi, diş gelişimi sırasında mine ve dentin defektlerinin oluşumuna sebep verebilmekte ve diş çürüklerine yol açabilmektedir.

Düşük D vitamini seviyesi jinjival inflamasyon, diş kaybı, klinik ataşman kaybı gebelik sürecinde daha fazla periodontal probleme yol açmaktadır. Ayrıca çocuklarda D vitamini yetersizliği sonucu meydana gelen raşitizmde çene kemikleri ve dişlerle ilgili şiddetli bozukluklar ortaya çıkabilir. Bunlar, dişlerin sürmesinde gecikmeler, malpozisyonlar, mandibulanın büyümesinde yavaşlama ve Class II maloküzyon gibi çeşitli bozukluklardır.

Periodontal hastalıklar, periodontal ataşman kaybıyla karakterize, yaygın kronik enflamatuar bir durumdur. Alveoler kemik kaybı periodontitis için önemli bir özelliktir ve araştırmalar osteopeninin inflamasyon kaynaklı oral kemik kaybı duyarlılığını artırarak periodontal hastalık için zemin hazırlayan bir faktör olabileceğini düşündürmektedir. Yapılan epidemiyolojik bir çalışmada osteoporoz ve diş kaybı arasında ilişki olduğunu ortaya konmuş ve ayrıca osteoporozun periodontal hastalıkların ilerlemesine neden olabileceği ileri sürülmüştür. Ayrıca, son zamanlarda yapılan çalışmada düşük vitamin D ile ilişkili osteoporozlu bayanlarda periodontal hastalıkların daha fazla olduğu bulunmuştur.

E Vitamini:

Eksikliğinde süt dişlerinin sürme ve değişme zamanları gecikir, dişlerde durum, hacim ve şekil bozuklukları oluşur. Ayrıca E vitamini desteğinin gingival yara iyileşmesini hızlandırdığı bulunmuştur.

K Vitamini ve Oral Dokulara Etkileri:

Periodontal cerrahi tedavilerin yapılmasında, pıhtılaşma yetersizliği sebebiyle güçlükler çıkar. Hastada diş fırçalarken, diş ipi kullanırken ya da spontan olarak diş etinde kanamalar görülür.

C Vitamini:

Bu vitaminin eksikliğinde dikkat çekici oral belirtiler meydana gelir. Bunlar oral mukozada peteşi, ekimoz türü kanamalar, dişetlerinde hiperemi ve ödeme bağlı büyümeler ve de diş eti kanamaları eğilimin belirgin şekilde artmasıdır. Ayrıca dişlerde sallanma, dişlerin kaybı, akut nekrotizan ülseratif gingivitis, stomatitis ve ağızdaki yaraların ve de diş çekim yerlerinin iyileşmesinde gecikmeler meydana gelir.

(akut nekrotizan ülseratif gingivitis)
(stomatitis)

C vitamini eksikliğine bağlı olarak oral mukoza dokularında meydana gelen lezyonlardan alınan biopsilerde mikroskobik olarak doku içinde yaygın ödem, yer yer hemorajik alanlar ile lenfosit ve plazma hücrelerinden oluşan yangısal infiltrasyon görülür. Bunlara ilave olarak dişeti biopsilerinde dokulardaki kollagen miktarının dikkati çekecek şekilde azalması dikkati çeker.

B1 Vitamini:

 

 

 

 

 

 

 

Beriberi hastalığı görülür. Ağızda görülen sorunlar arasında dilde yanma, tat kaybı, ağız mukozasında aşırı duyarlılık. Tiamin ve öteki B1 vitaminleri insan tükrüğünde bulunan bakterilerin büyümesini inhibe eder.

Ağız mukozasında erozyon ve duyarlılık gözlenir.  Ağız, yumuşak dokular, dil ve diş etlerinde herpes benzeri veziküller ortaya çıkar.

Diş hekimliği bakımından ağrılı aftlarda iyi geldiği ve çürük faktörleri arasında rol oynayabileceği ileri sürülmektedir.

 

B2 Vitamini:

Perleş hastalığı dediğimiz dudak hastalığına sebep olur. Dudak kenarlarında fissürler (çatlak) oluşur. B2 vitamini eksikliği ayrıca dil üzerindeki filiform papillaların kaybolmasına neden olur. Bunu onucunda da dil mordur ve tat alma duyusu azalmıştır. Dil ucu atrofiktir ve kırmızıdır. Dil yangısı vardır. Dil ödemli ve ağrılıdır.

(perleş hastalığı)

 

                                                                                         B3 Vitamini:

Ağız ve mukozada eritemli veziküller meydana gelir. Hipersalivasyon vardır. Hastalığın başlangıcında glosit görülür, dil hassas, parlak ve kırmızıdır. İleri devrelerde dil üzerinde ülserler geliştiği gibi aynı değişikliklere ağız ve farinkste de rastlanır. Ağız, özofagus, midede yanma duyusu alınır. Diş eti ve oral mukozada yaygın renk değişiklikleri gözlenir.                                                                                                                                                               Ülseratif gingivitis,angular stomatit ve irritasyon gelişir.

B6 Vitamini:

B6 vitamini eksikliğinde oral dokularda glossitis, cheliosis, mukozada renk değişiklikleri gözlenmiştir

B12 Vitamini ve Folik Asit Eksikliği:

Eritrositler olgunlaştığı için dişetlerinde spontan kanama mevcuttur.

Bu vitaminler, sayısız metabolik aktivitede rol oynarlar. Ancak esas görevleri, kırmızı kan hücrelerinin yani eritrositlerin yapımının sağlanmasıdır. Bu vitaminlerin eksikliği Anemiye yol açar. Anemi sonucunda da oral bölgede pek çok patolojik durum ortaya çıkabilir. Vitamin B12 ve folik asit eksikliğinde dilde papillaların atrofisi, ülserasyon ve ağrı oluşabilir. Ayrı nonspesifik stomatitis dudak köşelerinde perleş ve ağızda ve dudak köşelerinde moniliazis infeksiyonu ortaya çıkabilir.

 SONUÇ:   

Vitaminlerin oral dokular etkileri oldukça önemlidir. Yaptığımız araştırmalar vitaminlerin fazlalığı veya eksikliğinin oral dokularda birçok sorunun oluşabileceğini göstermiştir. Bu sorunlar ne kadar erken teşhis edilirse tedaviye yanıt o kadar erken olacaktır. Bu konuda diş hekimlerine büyük sorumluluk düşmektedir. Ancak bu sayede hastalara daha fazla yardımcı olunur. Oral belirtiler fark edildiği an gerekli tedavinin saptanması ve hastaya yol gösterilmesi diş hekimine düşen en büyük görevdir.

Kaynakça:

https://tepebasiadsh.saglik.gov.tr/TR,37270/dis-sagligi-ve-vitaminler.html

https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/278422

https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/195937

https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/94689

https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/94689

file:///C:/Users/Asus/Downloads/VITAMIN_DNIN_BIYOLOJIK_ONEMI_VE_DIS_HEKIMLIGI_ILE.pdf

https://studylibtr.com/doc/1136648/vitaminlerin-oral-dokulara-etkileri—di%C5%9F-hekimli%C4%9Fi-fak%C3%BCl

https://search.proquest.com/docview/2139491905?pq-origsite=gscholar&fromopenview=true

 

Bunları da beğenebilirsin
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments