GELECEĞİN DİŞ HEKİMLERİ
Türkiyenin Diş Hekimliği Öğrencileri Tarafından Kurulmuş Web Sitesi

DİŞ ÇÜRÜKLERİNDE ROLÜ OLAN MİKROORGANİZMALAR: STREPTOCOCCUS SANGUİNİS

Diş Çürüklerinde Rol Alan Mikroorganizmalar Nelerdir?

0

DİŞ ÇÜRÜKLERİNDE ROLÜ OLAN MİKROORGANİZMALAR: STREPTOCOCCUS SANGUİNİS

Hazırlayan: Fatma Gül Sarı/Editörlük

    Diş Çürüklerine en başından bakacak olursak ağızla başlayabiliriz. Ağız, insan vücudunun giriş kapısı niteliğinde olup dış çevreyle en çok bağlantısı olan organlardan biridir. İnsanın dünyaya gelişinden sonra anne karnında steril olan ağız, yaklaşık 2 hafta içerisinde 400’den fazla mikroorganizma içeren bir mikrobiyotaya sahip olur. Ağız içerisinde oluşan bu florada yararlı mikroorganizmalar olduğu gibi olumsuz etkileri olan zararlı mikroorganizmalar da bulunur. Ağızdaki denge zararlı mikroorganizmaların aleyhine doğru kaydığında çeşitli dental hastalıkları da beraberinde getirir. Bu hastalıklardan en sık görülenleri de diş çürükleri ve periodontitistir. Mikroorganizmalar hastalık yapma derecesine gelmeden önce kendilerine tutunma alanı oluştururlar. Bu tutunma alanlarına ‘’ Mikrobiyal dental plak (biyofilm) ‘’ denilmektedir. Öncesinde Gram-pozitif fakültatif anaeroblar yerleşim gösterirken daha sonrasında onlara tutunum gösteren Gram-negatif anaeroblar yerleşir.

diş çürükleri

   Diş çürükleri, mine yapısının demineralizasyonuyla sonuçlanan, bulaşıcı bir dental hastalıktır. Diş plağı da denilen biyofilm tabakası oluşumu yoluyla bazı mikroorganizmaların diş yüzeylerine yapışması, ardından şekerin karyojenik bakterilerce organik asitlere metabolize olması ve bunun sonucunda minenin çözünmesiyle oluşur. Streptococcus, Lactobacillus ve Actinomyces gibi oral biyofilmlerde asidik ortamı indükleyebilen bakteri türleri vardır ve çürük patogenezine önemli ölçüde katkıda bulunurlar. Bunlardan biri de Streptococcus türü olan S. sanguinis’tur.

diş çürükleri

S.sanguinis, Gram-pozitif spor oluşturmayan fakültatif bir anaerobdur. Diğer streptokoklar gibi S. sanguinis’in hücre bölünmesi de tek bir eksen boyunca meydana gelir. Bölünme sonucunda ya zincirler ya da kok çiftleri oluşur. S. sanguinis’in genellikle hareketsiz olduğu görülmüştür. S. sanguinis, sonraki organizmaların bağlanmasına yardımcı olan ve oral biyofilm gelişiminde öncü bir kolonizördür. Aynı zamanda S. sanguinis, ağız boşluğunda yaygın olarak dağılan kommensal bir bakteri türüdür. 

 

Diş yüzeylerinde, oral mukoza yüzeylerinde ve tükürükte bulunabilirler. S. sanguinis hem supragingival hem de subgingival plaklarda bol miktarda bulunurlar. Farklı dişlerin çeşitli bölgelerinde S. sanguinis’in biyokütlesi önemli ölçüde farklılık gösterebilir. Dişlerin alt kesici dişler ve kanin diş bölgelerinde yüksek oranlarda bulunurlar ancak üst molar bölgelerde düşük oranlarda bulunur. S. sanguinis’in farklı dental implant yüzeylerinde biyofilm oluşturduğu da gösterilmiştir. Periodontitisli hastalarda peri-implant komplikasyon insidansının önemli ölçüde arttığı da gözlemlenmiş ancak S. sanguinis’in bu konuda etkisi olup olmadığı konusu net değildir. 

   Biyofilm oluşumundaki ilk aşama, tek hücrelerin bir yüzeye bağlanması sürecidir. Fimbriae hem canlı hem de cansız yüzeylere bağlanmada ve birçok bakteri türünde biyofilm oluşumunda rol oynar. Fimbriae’nin S. sanguinis’in tükürük kaplı hidroksiapatite  yapışmasına aracılık ettiğini bildirmişlerdir. Diş yüzeyleri büyük miktarda tükürük proteini ile kaplıdır. Pilusun tükürük bileşenlerine bağlanması S. sanguinis’e yardımcı olabilir.

diş çürükleri

 

KAYNAKÇA

Bin Zhu, Lorna C Macleod, Todd Kitten, Ping Xu; Streptococcus sanguinis biofilm formation & interaction with oral pathogens; 2018

 

GDH İLE DAHA FAZLA OKUYUN:
Bunları da beğenebilirsin
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments