GELECEĞİN DİŞ HEKİMLERİ
Türkiyenin Diş Hekimliği Öğrencileri Tarafından Kurulmuş Web Sitesi

DENTAL FOTOĞRAFÇILIK

0

DENTAL FOTOĞRAFÇILIK

 

Diş Hekimin Fotoğraf Çekme Amaçları
  • Dokümantasyon Ve Arşivleme
  • Hasta İle İletişim
  • Hekim İle İletişim
  • Laboratuvar İle İletişim
  • Tedavi Planlaması
  • Hekimin Kendini Geliştirmesi
  • Hekimin Kendini Hukuken Koruması

 

FOTOĞRAF MAKİNESİNİN TEMEL BİLEŞENLERİ
OBJEKTİF

 

  • Görüntünün film üzerinde yeterli aydınlık ve netlikte oluşmasını sağlayan mercek ya da mercekler topluluğudur.
  • Odak uzunluğu arttıkça dar alan, kısaldıkça geniş alan çekilir.
  • Bir objektifin odak uzunluğunu belirlerken, objektifin takılı olduğu fotoğraf makinesinin kullandığı film formatı belirleyicidir. Örneğin günümüzde en yaygın kullanılan fotoğraf makineleri 35- 50mm.lik objektifler kullanılır.
  • Diş hekimliğinde 85-105mm arası kullanılır.
  • Objektifler odak uzunluklarına göre sınıflandırılırlar: Normal, kısa, uzun. Bunlara ilave olarak değişken odak uzunluğuna sahip objektiflere zoom objektif denmektedir.
  • Normal odaklı objektif: Odak uzunluğu, takılı olduğu makinenin kullandığı filmin çapraz uzunluğuna eşit olan objektiftir. Eğer 35 mm formatında film kullanan 35mm.lik bir fotoğraf makinemiz varsa, normal odak uzunluluğumuz 43mm.dır. 35 mm formatında normal odak uzunluğu 43 – 50 mm.dir .
  • Kısa odaklı objektif: Odak uzunluğu, takılı olduğu makinenin kullandığı filmin çapraz uzunluğundan kısa olan objektiftir. Yani 35 mm formatındaki bir makinenin kısa odaklı objektifleri 35mm, 28mm, 24mm vb.dir.
  • Uzun odaklı objektif: Odak uzunluğu, takılı olduğu makinenin kullandığı filmin çapraz uzunluğundan uzun olan objektiftir. Yani 35mm formatındaki bir makinenin uzun odaklı objektifleri 85 mm, 105 mm, 200 mm vb.dir.

 

DİYAFRAM

  • Işığın yoğunluğunu kontrol edilebilmesini sağlayan, büyütülebilen yada küçültülebilen bir delikten ibarettir.
  • İki fonksiyonu vardır:
  1. Işığın yoğunluğunu kontrol eder.
  2. Net alan derinliğini kontrol eder.
  • Diyafram mercekler arasında yer alır. Gözbebeği gibi çalışır. Fazla ışıklı ortamlarda kısılmalı, az ışıklı ortamlarda açılmalıdır.
  • Diyafram kısılınca net alan derinliği artar, açıklık azalır, f değeri azalır.
  • Diyafram açılınca net alan derinliği azalır, açıklık artar, f değeri artar.

 

OBTURATÖR- ENSTANTANE

  • Işığın film üzerine düşme süresini belirleyen mekanik bir sistemdir. Bu süreler çoğunlukla saniyelerin birimleri kadardır. Örneğin 1/1, 1/2, 1/4, 1/8, 1/15, 1/30, 1/60, 1/125, 1/250, 1/500, 1/1000 gibi.
  • Obtüratörün iki fonksiyonu vardır:
  1. Işık miktarını saptamak
  2. 2. Hareketi saptamak
  • Enstantane değeri yani hız artırılınca daha az ışık alınır ve hareketli konular hareketsiz gibi fotoğraflanır.
  • Enstantane değeri azaltılınca daha fazla ışık alınır. Fakat bu değer düşürüldüğünde el titremeleri fotoğrafa daha çok yansır. Bu yüzden tripod veya shouter kullanılmalıdır.
İSO DEĞERİ
  • Filmin ışığa karşı duyarlılığını belirleyen değerdir. Arttıkça ışığa duyarlılık artar.
  • İso değeri çok artırıldığında fotoğrafta noise (nokta nokta bulanıklık) görülür.

 

 VİZÖR

Fotoğrafçılıkta cismin görüntü karesinin çerçevelenmesi ve gerekli ayarların yapılmasına yarayan mercek ya da elektronik ekrana denir. Film kameralarında çekilmiş olan filmi daha sonra vizor dediğimiz ekranda izleme imkânını verir.

 

POZLAMA DENGESİ
  • Belirli bir ışık ortamında, filmin görüntü oluşturabilmek için gereksinim duyduğu ışık miktarıdır. Bu ışık miktarı diyafram ve örtücü hızı ile kontrol edilir.
  • Makinenin ışıklama ölçümünde belirlediği değerden farklı değerleri kullanmaya yönelik bir ayardır. Çoğunlukla ±2 değerleri arasında ve 1/3 basamaklar ile ayar yapılır. Böylece, konuya göre daha hoş pozlanmış fotoğraflar elde edilebilir.

 

Alan Derinliği
  • Fotoğraf makinesi, gözümüzün aksine sadece belirli mesafedeki noktaları net olarak görüntüler, net alan bölgesi, objektifin net olarak ayarlanmış noktasının önünde ve arkasında uzanan netlik bölgesidir
  • Fotoğraf makinesinin net gösterebildiği alan (yani net alan bölgesi) bir kaç değişkene bağlıdır. Bu değişkenler ise;

1.Diyafram açıklığı,

2.Objektif odak uzaklığı,

3.Konunun fotoğraf makinesine uzaklığı olmak üzere üç tanedir.

  • Net alan bölgesi fazla olursa fotoğrafa derinlik, üç boyutluluk duygusunu verir. Net alan bölgesi az olursa arka ve öndeki diğer görüntüler flulaşır ve dikkat görünen objeye yoğunlaşır.
  • Diş hekimliği fotoğrafçılığında konunun alan derinliğinin mümkün olduğunca fazla olması gerekir. Bir Ağız içi fotoğrafında dudaklardan başlayıp ön dişlerden arka dişlere kadar tüm ağız içinin ve dişlerin net olarak görüntülenmesi zorunludur. Ağız içini yakın mesafeden çekmek gerektiği için geniş bir alan derinliği sağlamak, aynı anda ön dişle arka dişi net çekmek zordur.

 

DENTAL FOTOĞRAFÇILIK GEREKLİ MALZEMELER

 

 FLAŞLAR

  • Fotoğraf çekiminde gün ışığının kullanılması yeterli olmayacağı gibi, floresan ampullerin veya reflektörün aydınlatması da renk sapmalarına neden olduğundan uygun değildir. İhtiyacımız olan ışığı, gün ışığını taklit eden elektronik flaşlar ile elde edebiliriz.
Ring (Halka) Flaşlar
  • Medikal ve dental fotoğraflarda halka şeklinde veya noktasal flaşlar kullanılır.
  • Halka şeklindeki flaşlar dairesel aydınlatma yaptıkları için gölgesiz görüntüler oluştururlar.
  • Işığın her yönden gelmesi, 3 boyutlu görüntünün kaybolmasına neden olur.

Point (Noktasal) Flaşlar
  • Noktasal flaşlar, tek taraflı gölgelerin oluşmasını engellemek için çift taraflı kullanılırlar.
  • Yüzey yapısını belirginleştirerek görüntünün 3 boyutunu ortaya çıkartırlar.
  • Noktasal ışık kaynakları kullanılırken, dudakların ve yanakların gölge yapıp yapmadığı kontrol edilmelidir.

 

  • EKARTÖRLER
  • İntra oral fotoğrafların alınmasında dudak ve yanağı ekarte etmek amacıyla kullanılırlar, metal veya plastikten üretilirler. Dental fotoğraflarda ışık yansımasına sebep olmaması ve farklı renk algılanmamasına sebep olmaması açısından şeffaf plastik ekartörlerin kullanılması önerilmektedir.
  • Klinik fotoğraflamada en iyi sonuç almak için çift sonlu ekartörler önerilmektedir.
  • İki çeşit çift taraflı ekartör bulunmaktadır. Biri, bir tarafı normal ve diğer tarafı uçlu olanlardır. Bunlar genelde aynalı aynasız intraoral çekimlerde kullanılır. Diğer ekartör grubu ise bir tarafı dar ve diğer tarafı geniş uçlu olanlardır. Bunlar ise intraoral frontal ve bukkal çekimlerde kullanılır.

  • AYNALAR
  • Ön yüzü gümüş kaplı olanlarından, cilalı paslanmaz çelik olanlarına kadar çeşitli aynalar klinik fotoğraflamada kullanılmıştır.
  • Ayna kullanılarak çekilen tüm fotoğraflarda buğulanma problemi vardır. Bunu önlemek için ayna sıcak suda bekletilmeli ve fotoğraf çekilirken hasta, nefesini 10 sn civarında tutmalıdır. Bununla birlikte fotoğraf çekerken aynaya hava spreyi sıkarak buğulanma önlenebilir.
  • Ağız içi fotoğraflamada üst veya alt dişlerin okluzal yüzlerinin fotoğrafını çekmek istiniyorsa okluzal aynalar kullanılır. Dişlerin bukkal veya lingual yüzleri çekmek isteniyorsa bukkal aynalar kullanılır.

 

  • KONTRASTÖRLER
  • Kontrastörler, intraoral fotoğrafların kalitesini arttırmaya yardımcı olan araçlardır.
  • Kontrastör, çekmek istenilen diş grubun arkasına yerleştirerek diğer dokuları ve diğer çene dişlerini izole ederek gözlerin, görüntülemek istenen bölgeye odaklanmayı sağlamaktadır.
  • Özellikle ön grup dişlerde alınan görüntülerde arkada siyah bir fon elde etmek için kullanılır. Özellikle anterior dişlerin insizal translüsensliği ve mamellonların yansıtılması ve arkın dışında kalan bölgelerin maskelenmesi amacıyla kullanılmaktadır.

 

FOTOĞRAF ALIMI
Hasta hazırlığı
  • Hasta koltukta rahat bir şekilde oturmalı ve tüm işlem hastaya aktarılmalıdır.
  • Hasta hizasından biraz yukarıda olacak şekilde hekim sandalye yüksekliği ayarlamalı ve hastadan gerekirse kafasını eğmesi, sağa-sola çevirmesi istenir.
  • Eğer dudak ekartasyonunu hasta yapacaksa, hastaya eldiven giydirilmelidir.
  • Hasta doğal ve rahatlamış şekilde gülümsemelidir. Merkezde hastanın burnu konumlandırılmalıdır. Kamerayı doğru pozisyona getirmek için interpupillar çizgi ve vertikal orta hat rehber olarak kullanılmalıdır.

 

Arka plan, malzeme ve intraoral bölgelerin hazırlığı
  • Tedavi öncesi ve sonrası fotoğrafların hepsinde hastanın arkasında uygun bir arka plan kullanılmalıdır.
  • Fotoğraflanacak bölgenin debris, kan, tükürük, hava kabarcığı, siman, ölçü materyali ve eldiven pudrasından arındırılmış olması gerekmektedir.
  • Uygun bir fotoğraf için simetrik bir şekilde gerekli ekartasyon yapılmalı.
  • Yüksek kaliteli ağız aynaları ve koyu spatüller kullanarak dudakların ön dişleri kapaması önlenmelidir.
  • Lateral, palatal ve okluzal görüntüler için kullanılacak aynalar rodyum içerikli olmalıdır.
  • Buğulanmayı önlemek için ayna sıcak suya koyulmalı ve ardından pamuk/kağıt havluyla veya hava spreyi ile hafifçe kurulanmalı.
  • Koyu arka planlar, dişlerin translusent bölgelerini ve restorasyonları görüntülemede daha iyi bir kontrast yakalanması amacıyla kullanılmalı
Kamera ve diş hekiminin hazırlığı
  • Yüksek bir alan derinliği için diyaframı küçültülmeli ve büyütme oranı 1:1 olarak ayarlanmalıdır.
  • Dişler fotoğrafta doğru aksiyal açıda konumlanmalıdır.
  • Maksillar kesicileri görüntülerken burun ve bıyık fotoğrafa dahil
  • Dişleri fotoğraflarken hastanın dilini geride tutmasını istenir veya asistan yardımı ile ekarte edilir.
  • Daha kaliteli bir görüntü için ayna kenarlarını, parmakları ve aydınlatılmamış olan dişleri fotoğraftan kırpılabilir.
  • Çekim şartları (ışık, makine ayarları, hasta pozisyonu) standardize edilerek, farklı aralıklarla farklı kişiler tarafından çekilmiş fotoğrafları karşılaştırmak mümkün olur.
  • Oral kavite için otofokus kullanılmamalı, çekim modu Manuel (M) fokus olarak kullanılmalıdır
  1. Flash modu: eTTL
  2. ISO: 200
  • Beyaz ayarı: Flash
  1. Görüntü kalitesi: Büyük JPEG, renk skalası içinse RAW
  2. Enstantane: 1/250
  3. Diyafram: Tüm yüz görüntüsü için 1/8, intraoral görüntü için 1/32 olarak ayarlanmalıdır. 16-19
  • Hasta, hekim ve kamera ayarlarına ait hazırlıklar tamamlandıktan sonra tüm yüz, profil ve ağız içi fotoğrafların çekimine geçilebilir.
1-Tüm yüz Ve Profil Fotoğrafları
  • Ekstra oral tüm yüz fotoğrafları özel aydınlatma ekipmanları ile özel olarak hazırlanmış bir stüdyo ortamında veya uygun bir arka fon ayarlanmış klinik ortamında yapılabilir. Özellikle ortodontik, maksilo-fasial veya restoratif tedavilerin yüzde oluşan değişimleri göstermek amacıyla kullanılırlar. Alınan fotoğraflarda yüzdeki herhangi bir kırışıklık veya fasial bir defekt varsa tedavi öncesi kaydedilmelidir.
  1. İstirahat halinde frontal yüz görüntüsü
  2. Gülümseme esnasında frontal yüz görüntüsü (insizal düzlemin interpupillar hat ile ilişkisinin değerlendirilmesi)
  • Abartılı gülme esnasında frontal yüz görün- tüsü (maksillar gingival dokuların değerlendirilmesi)
  1. İstirahat halinde portre (örneğin; ortodontik değerlendirme, dudak pozisyonları)
  2. Gülümseme esnasında portre (maxillar kesicilerin eğimlerinin değerlendirilmesi)
  3. Abartılı gülme esnasında portre
  • Frontal bütün yüz görüntüleriyle aynı pozlarda alınan dentofasiyal görüntüler (sadece dudaklar ve dişleri dâhil ederek)

 

2-Gülümseyiş
  • Her türlü kozmetik çalışma için gereklidir. Hastanın diş etlerini mümkün olduğunca fazla gösterecek şekilde gülümseme sağlanmalı ve maksimum alan derinliği için kaninler üzerine odaklanma yapılmalıdır. Lateral gülüş görüntüsü için üst laterallere odaklanılmalıdır. 1:2 büyütme oranı kullanılmalıdır.

 

3- Dudaklar retrakte, dişler sentrik oklüzyon durumunda
  • Dudak ekartörü kullanarak yumuşak dokuyu dişlerin bukkal yüzlerinden yukarı-dışarı yönlerde kaldırılmalıdır. Odağı lateral dişler üzerine ayarlamak, bütün dişleri kabul edilebilir bir odak aralığında kapsayacak uygun bir alan derinliği elde etmeye yardımcı olur. Oklüzal düzlemi vizörün en üst ve en alt kenarlarına sığacak şekilde horizontal düzlemde tutulmaya çalışılmalıdır. Ancak, yine de dijital fotoğraflarda hizalama hatası varsa sonradan düzenleme programları ile
  • İnterkuspal pozisyonun bir fotoğrafının alınmasının ardından hastanın istirahat pozisyonuna gelmesini sağlayıp ikinci fotoğraf alınmalıdır. Ön çekimde lateral dişler, yan çekimlerde kanin dişleri ve premolarların ortasına odaklama yapılmalıdır.
  • Dudaklar retrakte, dişler hafif açık durumda
  • Posteriorda yaklaşık bir parmak kalınlığında açıklık verilir.

 

4- Dudaklar retrakte durumda yakın (Close-up) çekim

  • Sağ, sol ve ön cepheden çekim yapılır
  • Frontal-profil görünüm elde edilir
  • 1:1 büyütme ile çekilmeli
  • Dudaklar ekarte edilmemiş olmalı
  • Arka fonda gölge oluşumunu engellemek için siyah veya gri fon kullanılmalı
  • Inter-pupiller çizgi fotoğrafın üst kenarına paralel olmalı
  • Ön dişlerin fotoğraflarında arka plan genellikle gözlemcinin dikkatini dağıtmaktadır. Bu problem, arka planda uniform bir karanlık alan yaratıp dişlerin kontrastını arttırmaya yarayan, çeşitli şekillerde bulunabilen ve otoklava girebilen mat koyu metal koruyucuya sahip kontraktörlerin yardımıyla elimine edilebilir.

 

5- Dudaklar retrakte durumda yakın (Close-up) çekim

  • Sağ, sol ve ön cepheden çekim yapılır
  • Frontal-profil görünüm elde edilir
  • 1:1 büyütme ile çekilmeli
  • Dudaklar ekarte edilmemiş olmalı
  • Arka fonda gölge oluşumunu engellemek için siyah veya gri fon kullanılmalı
  • Inter-pupiller çizgi fotoğrafın üst kenarına paralel olmalı
  • Ön dişlerin fotoğraflarında arka plan genellikle gözlemcinin dikkatini dağıtmaktadır. Bu problem, arka planda uniform bir karanlık alan yaratıp dişlerin kontrastını arttırmaya yarayan, çeşitli şekillerde bulunabilen ve otoklava girebilen mat koyu metal koruyucuya sahip kontraktörlerin yardımıyla elimine edilebilir.

6) Lateral görüntü
  • Lateral görüntüler hem aynalı hem de aynasız alınabilir. Aynasız görüntü alınacağı zaman, üst ve alt dudaklar arasında dar açılı bir dudak retraktörü kullanmak daha uygundur. Bu şekilde 2. ve 3. molara kadar bukkal yüzeyler açıkça görüntülenebilmektedir.
  • Lateral görüntüler için ayna kullanılacağı za-man, ayna yerleştirilirken öncelikle hastaya rahatlamasını söylenir. Böylece, yanaklar dışarı doğru çekilerek alan oluşturulur ve ayna ile kamera arasında daha iyi bir açı sağlanır.
  • Aynanın lingual konumunun öğürme refleksini tetikleyebileceği unutulmamalıdır. Hastadan dilini serbest bir şekilde ağzın ortasında bırakması söylenerek sulkusta ayna için daha fazla yer sağlanabilir.

7) Okluzal çekim
  • Okluzal görüntü, ağız aynası kullanımını gerektirir. Yumuşak dokuları dişlerin bukkal yüzlerinden uzaklaştırmak için dudak ekartörleri kullanılmalı ve odak birinci premolara ayarlanmalıdır.
  • Aynalarda buğu olmadan çekim yapılmalıdır.
  • İkinci ve üçüncü molar görüntülerini alabilmek için ayna ağız içerisinde konumlandırılırken öğürme refleksi gelişebilir, bulantıyı azaltabilmek için radyografi ve ölçü alımındaki önlemler alınabilir. Bu problem olacaksa, ayna sadece ilgili bölgeyi gösterecek şekilde konumlandırılır, ancak bu durumda geri kalan okluzal alan fotoğrafta çıkmayacaktır.
  • Maksillayı fotoğraflamak için, hastanın başını geriye doğru eğerek saat 12 pozisyonunda; mandibulayı fotoğraflamak içinse, saat 9 pozisyonunda ve hastanın üzerinden hastaya doğru eğilerek çekim yapılmalıdır. Fotoğrafta mümkün olduğunca fazla diş görüntü içine alınmalı, burun kadraja alınmamalıdır.
  • Üst ve alt çene okluzal çekimde 1. premolarlara odaklama yapılır.
  • Alt çene arkının görüntülenmesi sırasında insizal dişlerin vestibül kenarları fotoğraf karesi içinde olmalı ve dil, dişlerin üzerine gelerek görüntüyü engellememelidir. Fotoğraf makinesi ile ayna arasındaki açı, 45 derece olmalı ve 1:2 büyütme oranı kullanılmalıdır.

Renk skalası fotoğrafları
  • Dişlerin renk tonu karşılaştırmalarını sadece fotoğraflarla yapmak olanaksızdır; aynı zamanda gözle ve renk seçim cihazları kullanılarak yapılmalıdır. Yine de renk skalası analizlerinin fotoğrafla yapılması, teknisyenin süreci değerlendirmesi ve beyazlatma değerlerini takibi açısından da önem teşkil eder.
  • Renk skalası fotoğrafların bilateral flaş aydınlatmasıyla yapılmalıdır.
  • Oral mukoza için gri karton kullanılmalıdır.
  • Dişlerin tamamen kurutulmayıp hafif nemli olması gereklidir; özellikle rubber dam kullanımı yanlış renk tonu belirlemesine neden olabilir.
  • Nem kontrolü önemlidir; ancak tükürüğün dişler üzerinde kalmasına izin verilerek oral kavitenin doğal haliyle görüntülenmesi sağlanabilir.
  • Hastadan genel bir değerlendirme için tüm renk skalasını veya spesifik bir renk tonunu tutması istenebilir.
  • Beyazlatma (Bleaching) derecesinin değerlendirmesi, renk tonlarının renk skalasından incelenmesi ile gerçekleştirilebilir. Daha net bir renk tonu analizi için renk skalasından belirli bir renk restorasyon yapılacak dişin yakınında tutulabilir.
  • İdeal olarak, renk tonu seçimi diş kesimi öncesinde gerçekleştirilmelidir.
  • Eğer doğal dişlerin rengi, standart renk skalasındaki renklerin hiçbirine uymuyorsa hastaya özel bir renk tonu seçilmelidir.
  • Eğer geleneksel renk skalalarındaki renklerle fotoğraf almak zorsa, ışıklandırmayla birlikte fotoğraf alınabilir. Bu metamerizmi engelleyerek daha uygun bir renk eşleştirmesi sağlayacaktır. Ayrıca dijital fotoğraflarda renklerin olduğundan farklı görünme problemini önlemek için renk düzeltme (Color Correction) programları da kullanılabilir.
  • Bu fotoğraflar alınırken;
  1. 1:3 büyütme oranı kullanılmalı
  2. Renk skalasından hastanın diş rengine en yakın iki renk çeşidini dişe yaklaştırılmalı; biri açık ve diğeri koyu.
  • Skala ağızdaki dişle aynı vertikal düzlemde tutulmalı
  1. Uygun renkteki örneği dişe aynı düzlemde olacak şekilde paralel yerleştirilmeli.
  2. Diş hafif nemli olmalı.
  3. Dilin dişin lingual kenarına temas etmediğinden emin olunmalı.
  • Maksillar anterior dişlerin özelliklerini ve translusenliklerini ön plana çıkarmak için kontrast plak kullanılmalıdır.

 

AĞIZ İÇİ FOTOĞRAFLAMADA ÖNEMLİ AYARLAR
  • Fotoğraf makinesi en az 3-4 megapiksel olmalıdır.
  • Günümüzde, mevcut fotoğraf makinelerinin çözünürlüğünün 8 megapikselden başladığı düşünülürse, bu kriterin karşılanması sorun olmayacaktır.
  • Fotoğraf çekerken manuel netleme kullanılmalıdır.
  • Fotoğraf makinelerinin objektifleri görüntüyü algılayarak otomatik netleme yapabilecek şekilde geliştirilmiştir. Otomatik netleme mekanizması çoğunlukla kontrast renklerin algılanmasına göre çalışır.
  • Objektiften gelen görüntü netleme sistemi üzerinde ışığa duyarlı bir panel üzerine gönderilir ve aydınlık-karanlık bölgeler karşılaştırılır. Bu bölgelerin kontrastı aynı olduğu zaman, objektif netleme yapamaz veya kontrast gördüğü farklı bir bölgeyi netler.
  • Ağız ortamında kontrast renkler çok belirgin değildir. Objektifin otomatik netleme özelliği kapatılarak manuel netleme yapılması kontrolü arttırır.
  • Diyafram öncelikli mod ile çekim yapılmalıdır.
  • Ağız içinde alan derinliğinin elde edilebilmesi için diyafram öncelikli (AP) mod ile çekim yapılmalıdır. Bu modda diyaframın açıklığı hekim tarafından ayarlanır, perdenin açık kalma süresi de ışık miktarına göre makine tarafından ayarlanır.
  • Diyafram öncelikli mod, birçok makinede A harfi ile gösterilir.
  • Alan derinliği, farklı düzlemlerdeki cisimlerin aynı netlikte gösterilmesidir. Çekilen fotoğrafta alan derinliğinin sağlanması, kesici dişler ile azıların aynı anda net görülmesi anlamına gelir. Alan derinliğinin elde edilebilmesi için objektifin üzerindeki diyaframın tamamen kapalı, yani en yüksek rakamsal değerinde olması gerekir.
  • İso değeri en düşük seviyeye ayarlanmalıdır.
  • Fotoğraf makineleri iso ayarı otomatik ve manuel olarak yapılabilir. Fotoğraf makinesinde iso değeri otomatik ayarda ise, düşük ışık miktarlarında cihaz iso değerini arttırarak görüntünün noktalı olmasına neden olabilir.
  • İso değeri mutlaka manuel ayarlanmalı ve fotoğraf makinesine göre değişmekle birlikte en düşük değer (50-100-200) olmalıdır.

 

DENTAL FOTOĞRAF ÇEKİMİNDE KARŞILAŞAN PROBLEMLER VE OLUŞAN HATALAR
  • Aydınlatma sorunları

 Doğal aydınlatmada

  • Doğal aydınlatmada ağız içi özellikle posteriyor dişler iyi aydınlanmıyor. Bununsebebi de posteriyor dişlerin geride olması ve dudakların ışığa mani olmasıdır.
        Yapay Aydınlatmada
  • Yapay aydınlatmada da aynı sorun yaşanmaktadır. Dudaklar, dil gibi dokular ışığa engel olur. Üstelik ağız açıklığı kısıtlı olduğu için yandan aydınlatma yapamayız; bu sebeple ancak ring flaşlar kullanarak aydınlatma sorunu çözebiliriz. Ring flaşların olumsuz tarafı da fotoğrafta gölge oluşturmadığı için derinlik hissi vermemesidir, böylelikle 3 boyutlu hissi olmaz.
  • Pozisyon Hataları
  • Hastanın başını öne veya arkaya doğru eğmesi, hem yumuşak hem de sert dokuların değerlendirilmesinde yanlış yorumlara sebep olur.
  • Ön ve yan ağız içi fotoğraf çekilirken yapılan yaygın hatalar; okluzal düzlemin eğilmiş olması, yanlış ekartör seçimi ve ekartörlerin yanlış kullanımıdır. Diğer bir hata ise tükürüğün aspire edilmemesi, dilin ekarte edilmemesi ve dişler üzerinde ölçü maddelerinin artıklarınin kalmasıdır.
  • Otomatik Odaklanma Problemleri
  • Dijital kameraların çoğunda manüel ve otomatik odaklanma tercihi edilir. Manüel odaklanma bazı sebeplerden dolayı tercih edilir.
  • Amatör kameralarda laterallere odaklanılması gerekirken, profesyonel kameralarda kaninler üzerine odaklanılmalıdır.
  • Ağız içi görüntülerde keskin sınırların yetersiz olması sebebiyle dijital kameralarda otomatik odaklanma zorluğu vardır. Bu sebeple çekim girişimleri makinenin odak ışığının (genellikle yeşil) sönmesi nedeniyle başarısız olur ve bu durum makinenin odaklanmış olduğunu gösterir. Bu sıklıkla makinenin odaklanma girişimleri arasında hafifçe hareket ettirilmesine rağmen faydasızdır. Bu problemin çözümü tüm klinik fotoğraflarda manüel odak ayarının kullanılmasıdır. Son model makinelerdeki lens boyunca odaklanma (through the lens – TTL ) sayesinde odaklanma kolaylaşmaktadır.
  • Amatör modellerde hekim hasta ve kamera arasındaki mesafeyi doğru ayarlanmalıdır. Örneğin odaklanma mesafesi 20 cm olarak manüel olarak ayarlanır ve makine hafif öne veya geriye hareket ettirilerek LCD ekran üzerinde resmin en net olduğu zaman fotoğraf çekilir.
  • Dijital fotoğrafların Dosya boyutları
  • Powerpoint sunumları hazırlarken hastanın fotoğrafları düşük boyutta kaydedilmelidir. Eğer yüksek kalitede kayıt alınması isteniyorsa TİFF formatında kaydedilmelidir. Bu uzantıdaki bir resim ile yüksek kalitede fotoğraf kağıdı kullanıldığında maksimum kalitede baskı yapılabilir.

 

Çapraz enfeksiyon kontrolü
  • Diğer fotoğraf çeşitlerinden farklı olarak, dental fotoğrafçılıkta çapraz enfeksiyon kontrolü çok daha önemlidir.
  • Dental prosedürler için geçerli olan çapraz enfeksiyon tedbirleri dental fotoğrafçılıkta da kullanılabilir.
  • Fotoğraf malzeme ve aksesuarları için özel bir alan oluşturulması önerilmektedir. Tüm dental malzemelerin el ile temas yüzeyleri (kamera, lens, tripod, kablolar vb.), tek kullanımlık selofan kapla kaplanmalıdır.
  • Yanak ekartörleri, üretici talimatlarına uygun bir şekilde sterilize edilmeli, mümkünse otoklava sokulmalıdır.
  • Ağız içi aynalar yüzey dezenfektanı sıkılmış gazlı bezlerle silinmelidir. Lekelenmelere ve tamiri olanaksız hasarlara neden olmamak adına cerrahi alkolle temizlenmemelidir.
  • Ayrıca tüm intraoral fotoğraf yansıtıcıları ve arka plan kartonları kullanıldıktan sonra atılmalıdır.

 

 

 

KAYNAKÇA:

 

  • Uğur Ergin, Medikal ve Oral Mukoza Fotoğraf Çekimi, Türkderm, 2012; 46 Özel Sayı 2: 150-6
  • Bayındır Funda, Difital Dental Fotoğrafçılık- 1, Atatürk Üniv. Diş Hek. Fak. Derg. Cilt:25, Sayı: 3, Yıl: 2015, Sayfa: 434-440
  • Bayındır Funda, Difital Dental Fotoğrafçılık- 2, Atatürk Üniv. Diş Hek. Fak. Derg. Cilt:29, Sayı:1, Yıl: 2019, Sayfa: 143-149
  • Sultan Hussein Ahmed ALHASHEDİ, DİŞ HEKİMLİĞİNDE FOTOĞRAFÇILIK

, BİTİRME TEZİ,  Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı, 2014

 

HAZIRLAYAN: ÖZGÜR KARAKAŞ
Bunları da beğenebilirsin
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments