GELECEĞİN DİŞ HEKİMLERİ
Türkiyenin Diş Hekimliği Öğrencileri Tarafından Kurulmuş Web Sitesi

ANTİK MISIRDA DİŞ HEKİMLİĞİ VE HESY-RA

Antik Mısırda Diş Hekimliği Nasıldır? Neler Kullanılmıştır?

0

ANTİK MISIRDA DİŞ HEKİMLİĞİ VE HESY-RA

HAZIRLAYAN:AYLİN/EDİTÖRLÜK

 

Antik Mısırda Diş Hekimliği

Antik Mısır Nil Nehri’nin etrafında şekillenmiş bir medeniyettir. Aşağı ve Yukarı Mısır olarak ikiye ayrılır. M.Ö 31 yılında Roma tarafından istila edilerek Roma eyaleti halini almıştır.

 Mısır medeniyeti yaşadığı çevrenin etkisiyle pek çok alanda gelişim yaşadı ve tabi ki her konudaki merakını tıp alanında da gösterdi.  Edwin Smith Papirüsüne baktığımızda da Antik Mısır’daki tıbbi gelişmeleri görebiliriz.

Peki eski Mısır’da özel bir diş hekimliği mesleği var mıydı?

Altın telle birbirine bağlanmış iki dişin 1914’te Mısırlı bir mezarda Egyptolog Hermann Junker tarafından keşfedilmesinden bu yana bu konu hem Mısır bilimciler hem de diş hekimleri tarafından tartışılmıştır. Diş hekimliği çalışmalarında hatırı sayılır gelişmeleri kaydetmiş olan Mısırlılar gerek papirüsler gerek hiyerogliflerle diş hekimliği alanında kat ettikleri mesafeyi günümüze aktarmışlardır. 

Mısır zenginleri bolca şekerli besinler tüketirken bunlar diş eti sorunlarına yol açmaktaydı. Özellikle bol nişasta tüketimi diş hekimliğinin gelişmesi konusunda hızlandırıcı etkenlerden biri oldu. Mısırlılar pek çok konuda olan gözlem ve deney merakını diş hekimliğinde de göstermiş, apse drenajı yapmış, çağdaş diş hekimliğinde köprü olarak ifade ettiğimiz uygulamanın ilk deneyicileri olmuşlardı. Hatta Ebers Tıp Papirüsü içindeki bilgilere göre ağız ve çenenin cerrahisi ile ilgilenmiş, “sabah kahvaltısında ağız temizliği yapılmalı, ağız temizliği diş temizliği demektir” gibi ifadeler kullanmışlardı. Macun konusunda öncü çalışmaları bulunmaktaydı. Protetik diş hekimliği ile de ilgilenen Mısırlıların bu konudaki ilk örnekleri Gizeh yakınlarında M.Ö. 2500 yılına ait bir mezarda bulunmuştur. Bu örnek birbirine altın telle bağlanmış alt sol ikinci ve üçüncü büyük azı dişlerinden ibarettir. Ama bu splintin gerçekten tedavi amacıyla mı yoksa estetik nedenlerden dolayı mı uygulandığı henüz tam bir kesinlik kazanmamıştır.

Sonuç olarak yazılı belgeler ve yapılan kazılardan ortaya çıkan bilgiler ışığında şu ana kadar bilinen diş hekimliği tarihi ile ilgili en eski kayıtlara Mısır’da rastlanmaktaydı. M.Ö 2700 yıllarında Mısır’da yaşadığı kabul edilen İmhotep de bilinen ilk hekimdi. Zira onun yaşadığı dönemde Mısır’da hekimler göz hekimi, bağırsak hekimi, diş hekimi gibi branşlara ayrılmışlardı. Konumuz olan Hesy-Ra ise yalnızca diş hekimi değil aynı zamanda Krallığın Bekçisi gibi 13 resmi unvana sahip oldukça yetkin bir hekimdi.

ANTİK

ANTİK

 

Diş Hekimlerinin En İyisi: Hesy-Ra

Tarihin bilinen ilk diş hekimi olan Hesy-Ra M.Ö 2660 yıllarında Antik Mısır topraklarında yaşamaktaydı. Hesy-Ra Mısır’ın üçüncü hanedanlığında Firavun Djoser’e hizmet eden yüksek rütbeli bir devlet görevlisiydi. Bilinen ilk diş hekimi olmasının yanı sıra o diş hekimlerinin şefiydi de. Krallığın Bekçisi gibi 13 resmi, dini ve laik unvana sahipti. Bazı ünvanları şöyle ki; en iyi diş hekimi (Wer Ibeh Senjw), kralın sır dostu ( Rekh Neswt), yazıların – yazarların şefi ( Medjeh Seschjw ). Tüm bu unvanlar onun antik mısırda oldukça nüfuzlu birisi olduğunu göstermektedir.

 

Hesy-Ra’nın sıfatlarından olan Wer Ibeh Senjw yani ‘En İyi Diş Hekimi ‘ tarihçiler arasında bir dönem tartışma konusu olmuştur. Bu konuda tartışma yaratan görüş Hesy-Ra’nın en iyi fildişi kesicilerinden biri yani bir sanatkar olabileceğidir. Bu görüşe göre Hesy-Ra bir sanatçıydı fakat mezarı üzerinde yer alan bir yazıt onu “dişle ilgilenenler ve hekimler içinde  en iyisi” olarak tanımlıyor. Bu tanım da sanatkar fikrini çürütmek için yeterli konuma erişiyor. Ayrıca mezar üzerindeki bu yazıt diş hekimi olarak tanımlanan bir kişiye verilen ve bilinen en erken referans olma özelliğini taşıyor.


ANTİK

 Diğer diş hekimleri de benzer şekilde; “hekim şefi” olan Nyanksekhmet ve sadece diş hekimi değil, “saray hekimlerinin yaşı” olan ayrıca gastrointestinal şikayetler konusunda uzmanlaşmış olan Khuwy gibi birçok unvan tuttular. Bu çoklu başlıklar, bireyin birçok uzmanlıkla meşgul olduğunu gösteriyordu. 

KAYNAKÇA:

http://ahmetdursunarsivi.blogspot.com/2015/02/dishekimligi-tarihi-eski-misirda-tip.html

https://disportal.net/dis-hekimliginin-antik-tarihi/

https://en.wikipedia.org/wiki/Hesy-Ra

https://disportal.net/ilk-dis-hekimi-olarak-bilinen-hesire-kimdir/

https://www.dentimplant.com.tr/site/2018/11/22/dunden-bugune-dis-hekimligi-tarihce/

 

https://tr.ulfsciences.com/practice-dentistry-ancient-egypt-495222

 

GDH İLE DHA FAZLA OKUYUN:
Bunları da beğenebilirsin
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments