GELECEĞİN DİŞ HEKİMLERİ
Türkiyenin Diş Hekimliği Öğrencileri Tarafından Kurulmuş Web Sitesi

AĞIZ KANSERİ

Ağız Kanseri

0

AĞIZ KANSERİ

Yazan: Bahar TORU/ GDH Bilimsel Araştırma

Ağız Kanseri Nedir?

Ağız kanseri, dudakların (genellikle alt dudak) üstünde, ağzın içinde, gırtlak, bademcikler
veya tükürük bezlerinin arkasında meydana gelen kanserdir. Kadınlardan ziyade erkeklerde
daha sık görülmekle birlikte 40 yaşın üzerindeki bireylerde daha çok karşılaşılabilen bir
durumdur. Yoğun alkol kullanımı ile birlikte sigara, en önemli risk faktörüdür.
Erken teşhis edilmezse, ağız kanseri ameliyat, radyasyon terapisi ve/veya kemoterapiyi
gerektirebilir. Toplam beş yıl boyunca hayatta kalma oranı yüzde 50 olmakla birlikte, ölümcül
de olabilir. Bu zayıf tahminin sebebi, erken belirtilerin fark edilememesidir. Bu yüzden ağız
kanserinin erken teşhis edilmesi başarılı bir tedavi için çok önemlidir.
Ağız içindeki (oral kavite) herhangi bir kısımda gelişen kanserler ağız kanserleri olarak
tanımlanır. Ağız kanseri şu yapılarda oluşabilir:
● Dudaklar
● Diş etleri
● Dil
● Yanakların iç yüzleri
● Damak
● Ağız tabanı (dil altı)
Ağız içinde oluşan kanserler bazen oral kanser veya oral kavite kanseri olarak da
adlandırılır.
Ağız kanseri, baş ve boyun kanserleri olarak adlandırılan çeşitli kanser türlerinden biridir.
Ağız kanseri ve diğer baş boyun kanserleri sıklıkla benzer şekilde tedavi edilir.

 

 

 

 

 

Ağız Kanserinde Semptomlar Nelerdir?

• Ağızda iyileşmeyen yara (en yaygın bulgu)
• Ağızda geçmeyen ağrı (çok yaygın bir başka bulgu)
• Yanakta bir kitle veya kalınlaşma
• Dişeti, dil, bademcik veya ağız mukozasında beyaz veya kırmızı bir alanın olması

• Boğazda acıma veya boğazda sürekli bir takılma hissi
•Çiğneme veya yutmada zorluk
• Çeneyi veya dili hareket ettirmekte zorluk
• Dilde veya ağzın diğer bir bölgesinde hissizlik
• Çenede protezin uyumunu bozan veya rahatsızlık oluşturan şişlik
•Dişlerin kaybı veya dişlerde veya çenede ağrı
• Ses değişiklikleri
• Boyunda bir şişlik veya kitle
• Kilo kaybı
• Nefeste sürekli kötü koku

Ağız Kanseri Risk Faktörleri Nedir?

● Ağız kanseri riskinizi artırabilecek faktörler:
● Sigara, puro, nargile, çiğneme tütün dahil herhangi bir tütün kullanımı
● Yüksek alkol alımı
● Dudakların güneş ışığına aşırı maruziyeti
● Cinsel yolla bulaşan HPV (human papillomavirus) virüsü
● Zayıflamış bağışıklık sistemi

Ağız Kanserinde Tanı

Ağız kanseri tanısı için kullanılan test ve yöntemler şunları içerir:
Fizik muayene
Doktorunuz veya diş hekiminiz yaralar veya beyaz çizgilenmeler (oral lökoplaki) gibi irrite
alanların anormalliklerini araştırmak üzere dudaklarınızı ve ağzınızı inceleyecektir.

Test amaçlı doku alınması (biyopsi)

Eğer şüpheli bir alan bulunduysa doktorunuz veya diş hekiminiz, laboratuvar testleri için
biyopsi olarak adlandırılan bir yöntem ile hücrelerden örnek alabilir. Doktor dokudan örnek
çıkarmak amacı ile kesici bir alet kullanabilir veya örnek almak amacıyla iğne kullanabilir.
Laboratuvarda hücreler, kanser veya gelecekte kanser oluşturma riskini gösteren kanser
öncülü değişiklikler açısından incelenir.

Ağız Kanserinde Tedavi

Ağız kanserinde tedavi kanserin yerleşimi ve evresine, genel sağlığınıza ve kişisel
tercihlerinize göre değişiklik gösterir. Yalnız bir tip tedavi alabileceğiniz gibi kombine kanser
tedavisi de alabilirsiniz. Tedavi seçenekleri cerrahi, radyoterapi ve kemoterapidir.

Ağız Kanserinde Cerrahi

Ağız kanseri cerrahisi şunları içerebilir:
Tümörün çıkarılması amaçlı cerrahi
Cerrah tümörü ve beraberinde kanser hücrelerinin tamamının ortadan
kaldırıldığından emin olmak amacı ile tümörü çevreleyen sağlıklı doku sınırını
çıkarabilir. Daha küçük kanserler minör cerrahi ile çıkarılabilir. Daha büyük tümörler
daha kapsamlı yöntemler gerektirebilir. Örneğin, büyük bir tümörün çıkarılması çene
kemiğinin bir kısmının ve dilin bir parçasının da çıkarılmasını içerebilir.
Boyunda yayılımı olan kanseri çıkarmak amaçlı cerrahi
Eğer kanser hücreleri boynunuzdaki lenf düğümlerine yayıldıysa veya kanserinizin
boyutu ve derinliğine bağlı olarak riski yüksek görülüyorsa cerrah boynunuzdaki lenf
düğümleri ve ilişkili dokuları çıkarma yöntemini (boyun diseksiyonu) önerebilir.
Boyun diseksiyonu lenf düğümlerine yayılabilecek tüm kanser hücrelerinin
çıkarılmasıdır. Ayrıca cerrahi sonrası ek tedaviye ihtiyacınız olup olmadığına karar
vermek için yararlıdır.
Yeniden ağız yapılandırılması (rekonstrüktif) amaçlı cerrahi
Kanserin alınması operasyonundan sonra cerrah, konuşma ve yeme yeteneklerinizi
yeniden kazanmanız için ağız yapısını yenileyecek rekonstrüktif cerrahi önerebilir.
Cerrah bu işlem için vücudun diğer kısımlarından deri, kas veya kemik graftları nakil
edebilir. Ayrıca doğal dişleriniz yerine dental implantlar kullanılır.

Ağız Kanserinde Radyoterapi

Radyoterapi kanser hücrelerini öldürmek için X-Ray ve protonlar gibi yüksek enerjili
ışınları kullanır. Radyoterapi çoğunlukla vücudunuzun dışındaki bir makineden sağlanır
(eksternal ışın radyasyonu), ayrıca kanserin yakınına konumlandırılan radyoaktif tohumlardan
da gelebilir (brakiterapi).
Radyoterapi sıklıkla cerrahi sonrası uygulanır. Ancak bazen, eğer erken evre ağız kanseriniz
varsa tek başına da kullanılabilir. Diğer durumlarda radyoterapi, kemoterapi ile kombine
verilebilir. Bu kombinasyon radyoterapinin etkisini artırır ancak aynı zamanda yaşayacağınız
yan etkileri de artırır. İleri evre ağız kanseri vakalarında radyoterapi, ağrı gibi kanser kaynaklı
belirti ve bulguları rahatlatmaya yardımcı olabilir.
Radyoterapinin yan etkileri
● Ağız kuruluğu
● Dişlerde çürük ve çene kemiği hasarını içerebilir.
Doktorunuz dişlerinizin mümkün olduğunca sağlıklı olduğundan emin olmak amacı ile
radyoterapi öncesi diş hekimine görünmenizi önerebilir. Herhangi bir sağlıksız diş, tedavi
veya çıkarılma gerektirebilir. Ayrıca diş hekimi, komplikasyon riskini azaltmak amacı ile
radyoterapi esnası ve sonrası için en iyi diş bakımını anlamanız konusunda yardımcı olabilir.

Ağız Kanserinde Kemoterapi

Kemoterapi kanser hücrelerini öldürmek amacıyla kimyasalları kullanan bir tedavidir.
Kemoterapi ilaçları tek başına, diğer kemoterapi ilaçları ile kombine veya diğer kanser
tedavileri ile kombine halde verilebilir. Kemoterapi radyoterapinin etkisini artırabilir, bu
sebeple sıklıkla kombine verilirler.
Kemoterapinin yan etkileri hangi ilaçları aldığınıza bağlı olarak değişiklik gösterir.
Kemoterapinin genel yan etkiler
● bulantı
● kusma
● saç kaybı

AĞIZ KANSERİ VE DİŞ HEKİMLİĞİ

Amerikan Kanser Topluluğu 20-39 yaş arasındaki erkek ve kadınların 3 yılda bir, 40 yaş ve
üzeri kişilerin ise her yıl ağız kanseri açısından muayene olmalarını önermektedir. Bu
vakalarda erken tanı koyabilecek en etkili grup diş hekimleridir. Hastaların hekime
başvurmakta gecikmemesi ve erken dönemde lezyonların ayırıcı tanısının hekimler tarafından
titizlikle ve ivedilikle yapılması hayati öneme sahiptir ve yaşam kalitesini arttırır.
Hindistan’da yapılan bir çalışmada ağız kavitesinin düzenli aralıklarla muayene edilmesinin
oral kanserlere bağlı ölüm oranlarını azalttığı gösterilmiştir. Ancak hekimlerin lezyon ile ilgili
teşhis koyamaması, analjezikler gibi farklı ilaçlar reçete etmesi, diş dolgusu veya diş çekimi
gibi dental prosedürler uygulaması hastaların uzmana daha geç gitmesine, daha geç biyopsi
alınmasına ve lezyonun tanısının daha geç konmasına sebep olacaktır. Yellowitz ve ark. diş
hekimlerinin ağız kanserleri konusundaki bilgi ve tutumlarını değerlendirmeye yönelik
yaptıkları bir çalışmanın sonucunda; çalışmaya katılan hekimlerin çoğunun konuyla ilgili
güncel ve doğru bilgilere sahip olduklarını belirtmelerine rağmen, ağız kanserinin risk
faktörleri, belirtileri ve bulguları konularındaki bilgilerinin tutarlı olmadığını belirtmişlerdir.
Kanada’da yapılan bir çalışmanın sonucunda diş hekimlerinin, orofarengeal kanserlerin (dil
kanserleri) risk faktörleri ve teşhisinde kullanılan tanı yöntemleri konularında katılımcıların
sadece yarısından daha azının yeterli bilgiye sahip oldukları görülmüştür. Kuzey Almanya’da
yapılan bir çalışmada diş hekimlerinin çoğunluğunun ağız kanserinin erken dönemde
asemptomatik (bir hastanın hastalıkla ilgili belirtileri göstermemesi) olduğunu bilmediği
ortaya çıkmıştır. Diş hekimlerinin oral kanser konusundaki bilgi düzeylerini değerlendiren
başka birçok çalışma yapılmıştır ve bu çalışmalardan çıkan ortak sonuç; diş hekimlerinin
kendilerini oral kanserle ilişkili risk faktörleri ve premalign lezyonlar (görünüşte benzer
özellikteki dokuya göre kanserin oluşma olasılığı daha yüksek olan, morfolojik olarak
değiştirilmiş bir doku) konusunda yeterli görmelerine rağmen bilgi düzeyleri objektif olarak
değerlendirildiğinde aslında yeterli bilgiye sahip olmadıklarıdır. 2 haftadan daha uzun sürede
iyileşmeyen, teşhis konmamış her türlü ülser ve kitle kanser şüphesi ile incelenmelidir.
Hastalar düzenli olarak diş hekimi kontrolüne gitmeli ve ağızlarında bir lezyon meydana
geldiğinde lezyonun geçmesini beklemek yerine derhal bir hekime başvurmalıdır. Yapılan bir

çalışmada ağız kanseri hastalarının %38’inde bulguların ilk ortaya çıkışı ile uzman hekimin
ilk muayenesi arasında geçen ortalama sürenin 3 aydan fazla olduğu tespit edilmiştir

➢ BİR MAKALEYE GÖRE

Dünya Sağlık Örgütü tarafından açıklanan bir bildiride gelişmekte olan ülkelerde ağız,
yutak ve yemek borusu kanserlerinin yaklaşık %60’ının kısıtlı beslenme (taze meyve, sebze
ve hayvan ürünleri) olanaklarına bağlı olarak geliştiği öngörülmüştür. İtalya’da yapılan bir
çalışmanın sonuçlarına göre Akdeniz diyeti ile beslenen bireylerde ağız ve yutak kanserlerinin
görülme riskinin azaldığı bildirilmiştir. Amerikan Kanser Birliği, bitkisel ağırlıklı, sağlıklı bir
diyetle beslenmeyi tavsiye etmektedir. Bu, her gün en az 2,5 porsiyon sebze ve meyve
tüketimini içermektedir. Taze sebze ve meyve tüketiminin ağız kanseri gelişimini %30-50
oranında azalttığı bildirilmektedir. Sebze, turunçgil, balık ve bitkisel yağ tüketimi kansere
karşı koruyucu diyetin önemli unsurlarıdır. Rafine edilmiş tahıl yerine tam tahıllı ekmek ve
makarna, işlenmiş et ve kırmızı et yerine balık ve kümes hayvanı ve baklagil tüketmenin de
kanser riskini azaltabileceği bildirilmektedir. Genel olarak sağlıklı diyetle beslenmek, vitamin
eklenen sağlıksız bir diyetle beslenmekten çok daha yararlıdır. Aşırı sıcak içeceklere sürekli
maruz kalmak da ağız kanseri riskini arttıran bir faktördür.

 

GDH İLE DAHA FAZLA OKUYUN:

1-PULPİTİST

2-BEYİN DALGALARI

3-APİKAL REZEKSİYON

 

 

 

 

KAYNAKÇA:

Ağız kanserleri(Oral cancers)(çevrimiçi/online)Erişim adresi:https://neolife.com.tr/agiz-
kanserleri/ (Erişim tarihi:06.06.2020)

Ağız Kanseri İşaret Ve Belirtileri(Oral Cancer Signs And Symptoms)Erişim
adresi:https://www.colgate.com/tr-tr/oral-health/conditions/cancer/oral-cancer-signs-and-
symptoms (Erişim tarihi:06.06.2020)

Ağız Hastalıkları /Ağız Kanseri (Oral Diseases / Oral Cancer)Erişim
adresi:https://www.medicadent.com/hizmetlerimiz/agiz-hastaliklari/agiz-kanseri/
(Erişim tarihi:06.06.2020)

Bunları da beğenebilirsin
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments